تاثیر ساختار مارتنزیت اولیه بر اندازه ذرات سمنتیت تشکیل شده در طول عملیات تمپر فولاد ساده کربنی

در این پژوهش اثر زمان آستنیته کردن بر ریز ساختار مارتنزیت و اندازه ذرات سمنتیت پس از عملیات تمپر فولاد ساده کربنی بررسی شد. به این منظور نمونه های فولاد ساده کربنی در دمای ثابت ۱۰۰۰°C اما با دو زمان متفاوت ۳۰ دقیقه و ۴ ساعت آستنیته شدند. پس از کوئنچ، ساختارهای مارتنزیتی به دست آمده به مدت یک ساعت تحت عملیات تمپر در دمای °C ۶۵۰ قرار گرفتند. نتایج نشان داد که ساختار اولیه ی مارتنزیت شامل تراکم لایه ها نقش تعیین کننده ای در تعداد مکان های جوانه زنی، اندازه اولیه و سرعت درشت شدن ذرات سمنتیت دارد. نمونه ی با آستنیته ی کوتاه تر دارای لایه های مارتنزیت متراکم تر و ذرات سمنتیت ریزتر پس از تمپر، بود، در حالی که نمونه با آستنیته طولانی تر ساختاری یکنواخت تر و ذرات سمنتیت درشت تری داشت. تحلیل ریز ساختاری بیانگر آن است که ذرات ریزتر سمنتیت در نمونه ی با آستنیته کوتاه تر به دلیل ناپایداری ترمودینامیکی با سرعت بیشتری درشت شدند که باعث ناهمگنی ریزساختار گردید، در حالی که نمونه ی با آستنیته طولانی تر پایداری بیشتری داشته و ریز ساختاری همگن تر حاصل شد. نتایج این مطالعه نشان می دهد که کنترل زمان آستنیته ابزار موثری برای مهندسی ریز ساختار و بهبود خواص فولادهای ساده کربنی است.

کلیدواژه ها:

مارتنزیت ، سمنتیت ، تمپر کردن ، فولاد ساده کربنی ، ریز ساختار