جایگاه امنیت روانی در حقوق مالکیت اراضی: «رویکردی بر مبنای رفاه ذهنی و عدالت اجتماعی»

در جوامع معاصر، «حقوق مالکیت اراضی» با چالش های متعددی مواجه است که ریشه در تحولات اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی دارد. شهرنشینی سریع، افزایش جمعیت، تغییرات اقلیمی و نابرابری های اقتصادی منجر به افزایش ناامنی تصدی اراضی شده است. این ناامنی جنبه های اقتصادی مانند سرمایه گذاری و توسعه را تحت تاثیر قرار می دهد و ابعاد روانی و اجتماعی افراد را نیز مختل می کند. ارتباط میان ناامنی در مالکیت اراضی و امنیت روانی افراد، عمیق و چندلایه است. امنیت روانی، به احساس ثبات، کنترل و تداوم در زندگی اشاره دارد. ناامنی تصدی اراضی این احساس را تضعیف می کند؛ زیرا افراد با ترس مداوم از دست دادن خانه یا زمین خود مواجه اند. مطالعات نشان می دهند که این ناامنی می تواند منجر به افزایش سطوح استرس، اضطراب و افسردگی شود. برای نمونه، پژوهش هایی که تاکنون در این حوزه انجام شده اند نشان می دهند که امنیت تصدی اراضی از طریق چهار مسیر (عدالت زیست محیطی، انسجام اجتماعی، امنیت روانی- وجودی و دسترسی به زیرساخت ها) به سلامت مرتبط می شود. در این چارچوب، مسیر امنیت روانی- وجودی مستقیما به رفاه ذهنی مربوط است. در جوامع شهری، ناامنی مالکیت اراضی اغلب با مشکلات بهداشتی و زیست محیطی همراه است که رفاه ذهنی را بیشتر تحت تاثیر قرار می دهد. ابعاد اجتماعی و حقوقی اهمیت موضوع نیز قابل توجه است. از منظر اجتماعی، امنیت روانی در مالکیت اراضی بر عدالت اجتماعی تاثیر می گذارد، زیرا ناامنی تصدی اغلب گروه های آسیب پذیر مانند جوامع بومی و حاشیه نشینان شهری را بیشتر تحت تاثیر قرار می دهد، منجر به نابرابری های سلامت روان می شود.

کلیدواژه ها:

حقوق مالکیت اراضی ، امنیت روانی ، رفاه ذهنی ، عدالت اجتماعی