راهکارهای افزایش انگیزه تحصیلی دانش آموزان در مدارس متوسطه (مطالعه موردی شهر ابهر )

انگیزه تحصیلی به عنوان یکی از مهم ترین پیش بینی کننده های موفقیت آموزشی و سلامت روان دانش آموزان، نقش بسزایی در فرآیند یادگیری ایفا می کند. با توجه به حساسیت های رشدی دوره نوجوانی و تفاوت های بافت فرهنگی و اجتماعی، شناسایی عوامل موثر بر انگیزه در هر منطقه ضروری است. هدف این پژوهش، بررسی وضعیت انگیزه تحصیلی و ارائه راهکارهای بومی برای افزایش آن در دانش آموزان مقطع متوسطه شهر ابهر بود.این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان مقاطع متوسطه اول و دوم شهر ابهر در سال تحصیلی جاری می باشد. نمونه گیری به روش خوشه ای چندمرحله ای از مدارس منتخب دولتی و غیرانتفاعی انجام شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد انگیزش تحصیلی (MSQ) و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با معلمان و مشاوران مدارس بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون های همبستگی و رگرسیون) در نرم افزار SPSS تحلیل شدند.نتایج نشان داد که میانگین سطح انگیزه تحصیلی دانش آموزان شهر ابهر در حد متوسط است. تحلیل ها حاکی از آن است که متغیرهای «سبک تدریس معلم»، «جو روانی-اجتماعی مدرسه» و «حمایت عاطفی والدین» همبستگی مثبت و معناداری با انگیزه درونی دانش آموزان دارند. همچنین، فشارهای ناشی از کنکور و انتظارات غیرواقع بینانه خانوادگی به عنوان موانع اصلی کاهش انگیزه در این منطقه شناسایی شد. محدودیت در دسترسی به امکانات آموزشی نوین در برخی مدارس دولتی نیز بر انگیزه تحصیلی اثر منفی گذاشته است.بر اساس یافته ها، ارتقای انگیزه تحصیلی در دانش آموزان ابهر نیازمند اتخاذ رویکردی چندجانبه است. راهکارهای پیشنهادی شامل: آموزش معلمان جهت استفاده از روش های تدریس فعال و مشارکتی، ایجاد فضای حمایتی و امن در مدارس برای کاهش اضطراب عملکرد، برگزاری کارگاه های آموزشی برای والدین جهت مدیریت انتظارات، و بهره گیری از ظرفیت های بومی شهر ابهر برای جذاب سازی محتوای آموزشی است. اجرای این راهکارها می تواند به پایدارسازی انگیزه درونی و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان کمک شایانی نماید.

کلیدواژه ها:

انگیزه تحصیلی ، دانش آموزان متوسطه ، شهر ابهر ، راهکارهای آموزشی ، مدیریت کلاس درس