چگونه توانستم با اجرای برنامه ی آموزش مهارت های اجتماعی-هیجانی، زمینه ساز ارتقای مهارت حل اختلاف و تقویت ارتباطات موثر در دانش آموزان دبستان روستایی منطقه بالاده فارس شوم؟

مدرسه محیطی کلیدی برای پرورش مهارت های اجتماعی-هیجانی است. این اقدام پژوهی با هدف ارتقای مهارت حل اختلاف و تنظیم هیجان در دانش آموزان دبستان روستایی بالاده فارس انجام شد. مسئله اصلی، مشاهده ی رفتارهای تکانشی، پرخاشگری و ضعف در همدلی بود که باعث ایجاد تنش و اختلال در یادگیری می شد. روش پژوهش، توصیفی-مداخله ای با دو مرحله ی گردآوری شواهد (قبل و بعد) و اجرای راهکارها بود. ابزارها شامل مشاهده، دفتر ثبت مشاور، غربالگری معلمان (سنجش تکانشگری و خودفرمانی)، مصاحبه با دانش آموزان و والدین و تحلیل پرونده ها بود. شواهد اولیه نشان داد ۳۰ درصد دانش آموزان در گروه های پرخطر و هشدار هستند و ریشه مشکلات، عدم آگاهی از احساسات و فقدان ابزار مدیریت خشم است. بر این اساس، برنامه ای ۸ هفته ای شامل پنج محور اجرا شد: آموزش تکنیک های تنظیم هیجان (توقف-فکر-انتخاب و تنفس)، نام گذاری هیجانات با چرخه احساسات، اجرای زنگ مهارت های زندگی (بازی و داستان درمانی)، کارگاه های آموزش والدین و تشکیل گروه های همیار مهربان.نتایج پس از اجرا (شواهد ۲) نشان دهنده تغییرات مثبت معنادار بود. نتایج کمی حاکی از کاهش ۲۰ درصدی دانش آموزان نیازمند مداخله ویژه بود. نتایج کیفی نیز افزایش رفتارهای همدلانه، کاهش دعواهای فیزیکی و بهبود جو مدرسه را تایید کرد. این پژوهش نتیجه می گیرد که آموزش ساختاریافته مهارت های اجتماعی-هیجانی، حتی در مدارس روستایی با منابع محدود، موثر است. همسوسازی روش های تربیتی خانه و مدرسه و مشارکت والدین، کلید پایداری تغییرات است. پیشنهاد می شود برنامه های مهارت های زندگی به صورت منظم در مدارس گنجانده شده و معلمان و مشاوران با روش های نوین مدیریت کلاس توانمند گردند تا محیطی امن برای رشد همه جانبه دانش آموزان فراهم شود.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، هوش هیجانی ، مهارت های اجتماعی-هیجانی ، حل تعارض ، ارتباطات موثر