بررسی عوامل موثر بر بروز اختلافات قراردادی در پروژه های عمرانی

پروژه های عمرانی به دلیل ماهیت پیچیده، بلندمدت بودن، مشارکت ذی نفعان متعدد و عدم قطعیت ذاتی، مستعد بروز اختلافات قراردادی هستند. این اختلافات نه تنها باعث افزایش هزینه ها و تاخیر در اجرای پروژه ها می شوند، بلکه می توانند منجر به توقف عملیات و تضعیف روابط بین کارفرما و پیمانکار گردند. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی، دسته بندی و تحلیل عمیق عوامل موثر بر بروز اختلافات قراردادی در پروژه های عمرانی، به ویژه با تمرکز بر ادبیات و تجارب پروژه های ایرانی و بین المللی، و ارائه راهکارهای پیشگیرانه و مدیریتی موثر است.این مقاله با مروری جامع بر ادبیات موضوع، به تدوین مبانی نظری اختلافات قراردادی می پردازد و عوامل موثر را در پنج دسته اصلی: قراردادی و حقوقی، فنی و مهندسی، مدیریتی و سازمانی، مالی و اقتصادی، و محیطی و رفتاری طبقه بندی می کند. سپس، پیامدهای این اختلافات بررسی شده و راهکارهایی در سه مرحله پیشگیری (تنظیم قرارداد)، مدیریت حین اجرا و روش های حل وفصل اختلاف (ADR) ارائه می گردد. تاکید ویژه ای بر اهمیت انعقاد قراردادهای شفاف، مدیریت ریسک فعال، و انتخاب روش های حل وفصل سازنده شده است. در نهایت، با تکمیل و استانداردسازی بخش منابع بر اساس فرمت APA، این مقاله چارچوبی جامع برای درک و مدیریت اختلافات در صنعت ساخت وساز فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

اختلافات قراردادی ، پروژه های عمرانی ، مدیریت ساخت ، حقوق قراردادها ، حل وفصل اختلاف ، FIDIC