تاثیر استفاده معلمان ابتدایی از ابزارهای هوش مصنوعی بر انگیزش تحصیلی دانش آموزان

تحولات شتابان فناوری های هوشمند و گسترش ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با فرصت ها و چالش های نوینی مواجه ساخته است؛ به ویژه در دوره آموزش ابتدایی که شکل گیری نگرش، انگیزش و الگوهای یادگیری دانش آموزان از حساسیت بالایی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش استفاده معلمان ابتدایی از ابزارهای هوش مصنوعی در انگیزش تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش از نوع تحلیلی–توصیفی و مبتنی بر بررسی نظام مند منابع علمی داخلی و خارجی پنج سال اخیر است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تاثیر هوش مصنوعی بر انگیزش تحصیلی، ماهیتی غیرمستقیم و وابسته به شیوه به کارگیری آن توسط معلم دارد. در صورتی که ابزارهای هوش مصنوعی در چارچوب طراحی آموزشی هدفمند، تعامل انسانی، بازخورد معنادار و توجه به تفاوت های فردی به کار گرفته شوند، می توانند مولفه های انگیزش درونی از جمله احساس شایستگی، خودمختاری و مشارکت فعال دانش آموزان را تقویت کنند. در مقابل، استفاده فناورانه صرف و فاقد ملاحظات تربیتی ممکن است به تضعیف انگیزش درونی، کاهش نقش فعال یادگیرنده و وابستگی شناختی منجر شود. نتایج پژوهش همچنین نشان می دهد که نقش معلم به عنوان تسهیل گر، هدایت گر و الگوی تربیتی، همچنان عامل محوری در اثربخشی ابزارهای هوش مصنوعی باقی می ماند و این فناوری نمی تواند جایگزین تعامل انسانی در فرآیند یاددهی–یادگیری شود. در نهایت، پژوهش حاضر بر ضرورت توانمندسازی حرفه ای معلمان، توسعه سواد هوش مصنوعی و تدوین چارچوب های اخلاقی و تربیتی بومی برای بهره گیری موثر از این ابزارها در آموزش ابتدایی تاکید می کند و پیشنهادهایی برای تحقیقات آینده در این حوزه ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش ابتدایی ، انگیزش تحصیلی ، نقش معلم