طراحی و ارزیابی ابزارهای سنجش سواد آماری با رویکرد تحلیل عاطفی داده ها

سواد آماری (Statistical Literacy) به عنوان توانایی درک، تفسیر و ارزیابی اطلاعات آماری در زندگی روزمره، یکی از مهارت های حیاتی در عصر داده محور کنونی است. با این حال، ابزارهای سنجش سنتی عمدتا بر ابعاد شناختی (مانند محاسبات، تفسیر نمودارها و اصطلاحات) متمرکز بوده اند و از بعد عاطفی این سواد غفلت کرده اند. این مقاله با هدف طراحی و ارزیابی یک ابزار سنجش نوین برای سواد آماری با تمرکز بر رویکرد تحلیل عاطفی داده ها (Affective Data Analysis) ارائه شده است. منظور از تحلیل عاطفی، سنجش توانایی فرد در تشخیص و مدیریت هیجانات خود (نظیر اضطراب آماری، اعتماد به نفس آماری و نگرش نسبت به آمار) هنگام مواجهه با داده ها و تفسیر نتایج آماری است، به ویژه آن هایی که دارای بار اخلاقی یا اجتماعی هستند. این ابزار جدید، علاوه بر سوالات شناختی استاندارد، شامل سناریوهایی است که پاسخ دهنده را در معرض داده هایی قرار می دهد که تضاد هیجانی ایجاد می کنند (مانند آمار مربوط به فقر، تغییرات اقلیمی یا سلامت) و پاسخ های عاطفی و انگیزشی فرد به این اطلاعات را می سنجد. ارزیابی این ابزار از طریق روایی سازه (با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی) و پایایی داخلی (با استفاده از آلفای کرونباخ) انجام خواهد شد. نتایج اولیه نشان می دهد که بعد عاطفی سواد آماری، یک سازه مستقل و مهم است که توانایی فرد در تصمیم گیری مبتنی بر داده را به طور معناداری بهتر از سنجش های صرفا شناختی پیش بینی می کند. این پژوهش، چارچوبی نظری برای ارتقاء سواد آماری از یک مهارت صرفا تحلیلی به یک شایستگی اجتماعی-هیجانی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

سواد آماری ، تحلیل عاطفی داده ها ، اضطراب آماری ، سنجش ، ابزار اندازه گیری ، روایی و پایایی ، شایستگی اجتماعی-هیجانی.