بررسی نقش پلتفرم های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی در کاهش نابرابری یادگیری و حمایت از دانش آموزان ضعیف

در دهه های اخیر، نظام های آموزشی در سراسر جهان با چالشی بنیادین و چندبعدی مواجه شده اند که از آن با عنوان «نابرابری یادگیری» یاد می شود؛ پدیده ای که به تفاوت های معنادار در سطح دسترسی، کیفیت آموزش، فرصت های یادگیری و پیامدهای تحصیلی میان دانش آموزان اشاره دارد. این نابرابری ها ریشه در عوامل گوناگونی همچون وضعیت اقتصادی اجتماعی خانواده ها، تفاوت های جغرافیایی میان مناطق شهری و روستایی، کیفیت و تراکم نیروی انسانی آموزشی، امکانات زیرساختی مدارس، تفاوت های فردی دانش آموزان و حتی تحولات فرهنگی و فناورانه دارند. در چنین شرایطی، دانش آموزان ضعیف یا در معرض خطر افت تحصیلی، بیش از سایر گروه ها آسیب می بینند و اغلب در چرخه ای از ناکامی، کاهش انگیزش، افت اعتمادبه نفس و در نهایت ترک تحصیل گرفتار می شوند. این مسئله نه تنها پیامدهای آموزشی، بلکه آثار اجتماعی، اقتصادی و روان شناختی گسترده ای برای فرد و جامعه به همراه دارد. با گسترش فناوری های دیجیتال و ورود آموزش به زیست بوم نوین یاددهی–یادگیری، نگاه ها بیش از پیش به نقش ابزارهای فناورانه در کاهش شکاف های آموزشی معطوف شده است. در این میان، هوش مصنوعی به عنوان یکی از تحول آفرین ترین فناوری های عصر حاضر، ظرفیت های بی سابقه ای را برای بازاندیشی در شیوه های آموزش، ارزیابی و حمایت از یادگیرندگان فراهم کرده است. پلتفرم های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی با تکیه بر تحلیل داده های کلان، یادگیری ماشین و الگوریتم های تطبیقی، قادرند الگوهای یادگیری دانش آموزان را شناسایی کرده و مسیرهای آموزشی شخصی سازی شده ای را متناسب با نیازها، توانایی ها و سرعت یادگیری هر فرد طراحی کنند. این قابلیت، به ویژه برای دانش آموزان ضعیف که در نظام های آموزشی سنتی کمتر مورد توجه فردی قرار می گیرند، اهمیت ویژه ای دارد.نظام های آموزشی سنتی غالبا بر رویکردهای یکسان ساز و برنامه های درسی ثابت متکی هستند که در آن ها فرصت کافی برای توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان وجود ندارد. در کلاس های پرجمعیت یا مدارس کم برخوردار، معلمان با محدودیت های زمانی و منابع انسانی مواجه اند و امکان حمایت هدفمند و مستمر از دانش آموزان ضعیف کاهش می یابد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش پلتفرم های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی در کاهش نابرابری یادگیری و حمایت از دانش آموزان ضعیف پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که پلتفرم های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی با ارائه یادگیری شخصی سازی شده، بازخورد هوشمند و تحلیل دقیق داده ها، نقش موثری در کاهش نابرابری یادگیری و حمایت هدفمند از دانش آموزان ضعیف دارند و می توانند فرصت های برابر برای پیشرفت تحصیلی فراهم کنند.

کلیدواژه ها:

آموزش ، هوش مصنوعی ، نابرابری ، یادگیری ، دانش آموزان