بررسی عناصر دینی در تشبیهات خاقانی

خاقانی برای انتقال اندیشه ها و روانی بیان شعری خود از صور خیال در حدی متعادل بهره برده و با تکیه بر قدرت ابتکارش، میان عناصر جهان هستی پیوندهایی ظریف از طریق تشبیه برقرار کرده است. در این پژوهش که با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده، بازتاب عناصر دینی در تشبیهات او بررسی شده است؛ شاعر در تصویرسازی های خویش از نمادهای مقدس ادیان مختلف، همچون قرآن، کعبه، حجرالاسود، زمزم، منی، صلیب و دیگر عناصر معنوی بهره می گیرد و آن ها را در خدمت مدح ممدوحان و متعلقات آن ها قرار می دهد. توجه به داستان های پیامبران، شخصیت های دینی و حتی تغییر در شان نزول آیات و احادیث، از دیگر روش هایی است که خاقانی در خلق تصاویر به کار می گیرد. ساختار تصویری دیوان او عمدتا بر انواع تشبیهات بلیغ، مضمر و تفضیل استوار است و در این میان، تشبیه بلیغ بیشترین فراوانی را دارد.

کلیدواژه ها:

عناصر دینی ، تشبیه ، شعر فارسی ، خاقانی