بازخوانی گفتمان مقاومت اسلامی بر اساس آموزه مهدویت در اندیشه سیاسی شیعه

مقاومت اسلامی در اندیشه سیاسی شیعه، مفهومی برخاسته از بنیان های اعتقادی و کلامی این مکتب است که بدون توجه به آموزه مهدویت، تحلیل آن ناقص خواهد بود. برخلاف برداشت های تقلیل گرایانه که مهدویت را به امری صرفا آینده نگر و غیرکنش مند فرو می کاهند، این آموزه در اندیشه شیعی واجد کارکردی فعال و مسئولیت آفرین در عرصه اجتماعی و سیاسی است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با اتکا به منابع کتابخانه ای معتبر فارسی، به بررسی نسبت مفهومی و کارکردی میان مقاومت اسلامی و مهدویت می پردازد. مسئله اصلی پژوهش این است که آموزه مهدویت چگونه در تکوین، مشروعیت بخشی و پایداری گفتمان مقاومت اسلامی نقش آفرینی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که مفاهیمی چون انتظار فعال، نفی مشروعیت سلطه ظالمانه، امید اجتماعی و عدالت خواهی جهانی، چارچوب نظری مقاومت اسلامی را در اندیشه شیعه شکل می دهند. نتیجه آنکه مقاومت اسلامی را می توان تجلی عملی انتظار فعال و یکی از مهم ترین صورت های کنش مومنانه در عصر غیبت تلقی کرد.

کلیدواژه ها:

مقاومت اسلامی ، مهدویت ، انتظار فعال ، گفتمان سیاسی شیعه ، عدالت خواهی