مدیریت و رهبری در موسسات علمی و دانشگاهها (الگوهای کلاسیک و نوین)

مدیریت و رهبری از مهم ترین عوامل موفقیت و پایداری سازمان های آموزشی و دانشگاهی به شمار می روند. دانشگاه ها به عنوان نهادهای تولید، توسعه و انتقال دانش، برای دستیابی به اهداف آموزشی، پژوهشی و فرهنگی خود نیازمند نظام مدیریتی اثربخش و رهبری کارآمد هستند. در دهه های اخیر، تحولات گسترده در عرصه فناوری، جهانی شدن، رقابت علمی، تغییر انتظارات ذی نفعان و گسترش آموزش عالی، موجب شده است که الگوهای سنتی مدیریت و رهبری با چالش های متعددی مواجه شوند. از این رو، بهره گیری از رویکردهای نوین مدیریتی و رهبری تحول آفرین به ضرورتی اجتناب ناپذیر در دانشگاه ها تبدیل شده است. هدف این پژوهش، بررسی الگوهای کلاسیک و نوین مدیریت و رهبری در موسسات علمی و دانشگاه ها و تبیین نقش آن ها در ارتقای عملکرد سازمانی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که اگرچه الگوهای کلاسیک مدیریت همچنان در برخی حوزه های اداری و ساختاری دانشگاه ها کاربرد دارند، اما پاسخگویی به نیازهای پیچیده محیط دانشگاهی معاصر مستلزم استفاده از الگوهای نوینی همچون رهبری تحول آفرین، رهبری توزیعی، رهبری خدمتگزار و مدیریت دانش است. همچنین نتایج بیانگر آن است که تلفیق مناسب عناصر مدیریت کلاسیک و رویکردهای نوین رهبری می تواند به افزایش بهره وری، نوآوری، رضایت اعضای هیئت علمی و بهبود کیفیت آموزشی و پژوهشی منجر شود (علاقه بند، ۱۳۹۸؛ رضائیان، ۱۳۹۹).

کلیدواژه ها:

مدیریت آموزشی ، رهبری دانشگاهی ، الگوهای کلاسیک مدیریت ، الگوهای نوین رهبری ، آموزش عالی ، دانشگاه ، مدیریت تحول