عدالت آموزشی در ابتدایی: سازوکارهای نابرابری در فرصت های یادگیری درون کلاس

نابرابری در فرصت های یادگیری درون کلاس درس یکی از پنهان ترین و در عین حال موثرترین سازوکارهای بازتولید نابرابری اجتماعی در نظام آموزشی است. این مقاله با هدف بررسی و تحلیل سازوکارهای نابرابری در فرصت های یادگیری درون کلاس در مقطع ابتدایی، به واکاوی ابعاد ساختاری، فردی و اجتماعی این پدیده می پردازد. پژوهش حاضر به روش تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و بررسی مقالات معتبر داخلی و خارجی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که نابرابری در توزیع توجه معلم، گروه بندی توانایی محور، تفاوت در دسترسی به منابع یادگیری و تخصیص نامتوازن زمان آموزشی از مهم ترین ابعاد ساختاری نابرابری درون کلاسند. همچنین عواملی نظیر پایگاه اجتماعی-اقتصادی خانواده، جنسیت، تنوع قومی-زبانی و نیازهای خاص یادگیری در تشدید این نابرابری ها نقش بسزایی دارند. در این میان، باورها و تعصبات ضمنی معلم نقشی محوری در تولید یا کاهش نابرابری ایفا می کند. پیامدهای این نابرابری ها از شکاف پیشرفت تحصیلی و آسیب به هویت تحصیلی دانش آموزان تا بازتولید بلندمدت نابرابری های اجتماعی امتداد می یابد. در نهایت، اصلاح برنامه های تربیت معلم، بازنگری در رویه های گروه بندی و ارزیابی، و اتخاذ سیاست های فرهنگ پاسخ گو به عنوان راهکارهای کاهش نابرابری پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، نابرابری فرصت های یادگیری ، کلاس درس ابتدایی ، تعصب معلم ، سرمایه فرهنگی ، آموزش فراگیر