تاثیر فاصله های تامل محور بر عمق پردازش و انتقال یادگیری در دانش آموزان پایه ششم ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر فاصله های تامل محور بر عمق پردازش و انتقال یادگیری در دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش شبه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون برای دو گروه آزمایش بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر پایه ششم ابتدایی شهر بیرجند در نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود. نمونه پژوهش شامل ۵۰ نفر از دانش آموزان بود که به روش نمونه گیری خوشه ای دومرحله ای انتخاب و سپس به صورت تصادفی در دو گروه ۲۵ نفری جایدهی شدند. گروه اول به مدت ۶ جلسه ۷۰ دقیقه ای تحت آموزش با فاصله های تامل محور قرار گرفت، به این صورت که پس از هر ۱۵ دقیقه آموزش، ۵ دقیقه زمان تامل و تفکر ساکت برای ارتباط دادن مطالب جدید با دانش پیشین، شناسایی نقاط مبهم و سازماندهی مجدد اطلاعات در نظر گرفته شد. گروه دوم همان محتوای آموزشی را بدون فواصل تامل و به صورت پیوسته دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون محقق ساخته عمق پردازش و آزمون انتقال یادگیری بود. روایی محتوایی ابزارها توسط ۵ نفر از اساتید روانشناسی تربیتی تایید شد. پایایی آزمون عمق پردازش با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ ۰.۸۵ و پایایی آزمون انتقال یادگیری با روش بازآزمایی ۰.۸۲ برآورد گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری تحلیل شد. یافته ها نشان داد که بین دو گروه در هر دو متغیر عمق پردازش و انتقال یادگیری تفاوت معناداری وجود داشت. میانگین نمرات عمق پردازش در گروه با فاصله های تامل محور به طور معناداری بالاتر از گروه بدون فاصله تامل بود. همچنین توانایی دانش آموزان در انتقال یادگیری به موقعیت های جدید و حل مسائل مرتبط در گروه آزمایش به طور چشمگیری بیشتر از گروه کنترل بود. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که گنجاندن فواصل زمانی کوتاه برای تامل و تفکر در حین فرآیند یادگیری، با فراهم کردن فرصت رمزگردانی عمیق تر و برقراری ارتباط معنادار بین مفاهیم، نقش موثری در افزایش عمق پردازش و تسهیل انتقال یادگیری دارد.واژگان کلیدی: فاصله های تامل محور، عمق پردازش، انتقال یادگیری، دانش آموزان