چگونه توانستیم در دانش آموزان پایه دوم تفکر خلاقانه در درس هنر را پرورش دهیم؟

پژوهش حاضر با عنوان «چگونه در دانش آموزان پایه دوم ابتدایی تفکر خلاقانه را در درس هنر پرورش دهیم؟» با هدف شناسایی عوامل موثر بر رشد خلاقیت و بهبود کیفیت یادگیری دانش آموزان در فعالیت های هنری انجام شد. مسئله اصلی پژوهش، کم رنگ بودن تفکر خلاق، وابستگی برخی دانش آموزان به الگوهای آماده و تمایل آنان به تقلید از نمونه های ارائه شده در کلاس هنر بود که مانع بروز ایده های نو و ابتکار فردی می شد. این پژوهش به شیوه اقدام پژوهی و با مشارکت معلمان مدرسه در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ در کلاس دوم ابتدایی با ۳۳ دانش آموز اجرا شد. برای گردآوری اطلاعات در مرحله شواهد یک از روش هایی نظیر مشاهده مستقیم رفتار دانش آموزان، بررسی آثار هنری آنان، گفت وگو با دانش آموزان و همکاران، یادداشت های روزانه معلم و مطالعه منابع علمی مرتبط استفاده شد. پس از تحلیل داده ها، راهکارهایی از جمله ایجاد فضای آزاد و امن برای بیان ایده ها، استفاده از فعالیت های هنری خلاقانه و بازی محور، کار گروهی، ساخت کاردستی با مواد ساده و دورریختنی، تشویق دانش آموزان به ایده پردازی مستقل و ارائه بازخوردهای مثبت طراحی و اجرا گردید. در مرحله شواهد دو، نتایج حاصل از اجرای راهکارها از طریق مشاهده مجدد، مقایسه آثار دانش آموزان، ثبت میزان مشارکت آنان در فعالیت های هنری و بررسی تغییرات رفتاری مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که اجرای فعالیت های متنوع و خلاقانه موجب افزایش انگیزه، اعتمادبه نفس، مشارکت فعال، قدرت تخیل، انعطاف پذیری ذهنی و توانایی تولید ایده های جدید در دانش آموزان شد. همچنین دانش آموزان در مقایسه با آغاز پژوهش، آثار هنری متنوع تر، ابتکاری تر و شخصی تری ارائه کردند و وابستگی آنان به الگوهای از پیش تعیین شده کاهش یافت. نتایج نهایی بیانگر آن است که فراهم کردن محیطی شاد، امن و خلاق، همراه با روش های تدریس فعال و تجربه محور، نقش موثری در پرورش تفکر خلاقانه دانش آموزان پایه دوم ابتدایی در درس هنر دارد و می تواند زمینه رشد همه جانبه آنان را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، تفکر خلاقانه ، درس هنر ، دانش آموزان پایه دوم ابتدایی ، آموزش خلاق.