اهمیت مهارت محوری در آموزش حسابداری به هنرجویان هنرستان

پژوهش حاضر با هدف بررسی اهمیت مهارت محوری در آموزش حسابداری به هنرجویان هنرستان و شناسایی شکاف بین آموزش نظری و نیازهای بازار کار انجام شد. آموزش حسابداری در هنرستان های ایران با چالش جدی فاصله بین دانش نظری (اصول و مفاهیم) و مهارت های عملی (کار با نرم افزارها، تنظیم اسناد، بستن حساب ها، تهیه صورت های مالی) مواجه است. بسیاری از فارغ التحصیلان هنرستان، علیرغم گذراندن واحدهای نظری متعدد، در محیط کار واقعی توانایی انجام ساده ترین وظایف حسابداری را ندارند و کارفرمایان مجبور به آموزش مجدد آن ها هستند. در این مطالعه ترکیبی (کمی-کیفی) با استفاده از روش تحلیل محتوا و تکنیک دلفی سه مرحله ای، ابتدا با ۲۵ نفر از مدیران مالی و حسابداران ارشد شرکتها (به عنوان کارفرمایان) مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد و مهم ترین مهارت های مورد نیاز بازار کار شناسایی گردید. سپس با مشارکت ۳۰ نفر از خبرگان (شامل هنرآموزان برتر حسابداری، مولفان کتاب های درسی حسابداری هنرستان، و حسابداران حرفه ای)، شکاف بین وضع موجود و مطلوب آموزش حسابداری در هنرستان ها اولویت بندی شد. یافته های پژوهش نشان داد که از دیدگاه کارفرمایان، مهم ترین مهارت های مورد نیاز یک هنرجوی فارغ التحصیل حسابداری عبارتند از: کار با نرم افزارهای حسابداری (ویژه)، تنظیم اسناد حسابداری (۹۴٪)، تهیه و ثبت فاکتورهای خرید و فروش (۸۸٪)، تهیه لیست حقوق و دستمزد (۸۲٪)، انجام عملیات بانکی (صدور چک، دریافت و پرداخت) (۷۶٪)، بستن حساب ها در پایان سال مالی (۷۲٪)، و تهیه صورت های مالی ساده (۶۸٪). در مقابل، هنرآموزان و مولفان، آموزش مباحث نظری مانند «اصول و مفاهیم حسابداری» و «استانداردهای حسابداری» را در اولویت بالاتری قرار می دهند که نشان دهنده شکاف معنادار بین آموزش و نیاز بازار است. راهکارهای پیشنهادی خبرگان شامل: بازنگری در سرفصل های درسی با تاکید بر کار عملی با نرم افزار (۷۰٪ زمان کارگاهی)، کارآموزی اجباری در محیط واقعی کار، و ارزشیابی مبتنی بر شایستگی (ارزیابی عملی به جای آزمون تئوری) بود. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می دهد که آموزش حسابداری در هنرستان ها نیاز به تغییر پارادایمی از «نظری-محور» به «مهارت-محور» دارد تا فارغ التحصیلان بتوانند بدون نیاز به آموزش مجدد وارد بازار کار شوند.

کلیدواژه ها:

مهارت محوری ، آموزش حسابداری ، هنرستان ، اشتغال ، نرم افزارهای حسابداری ، شایستگی عملی.