تحلیل حقوقی نوآوری های روش های حل و فصل اختلافات در قراردادهای تجاری: مطالعه تطبیقی سازوکارهای داوری و میانجی گری الکترونیک با رویکرد تسهیل گری و افزایش کارایی نظام قضایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی ماهیت حقوقی و کارکرد روش های جایگزین حل اختلاف الکترونیک (ای-ای.دی.آر) در ایران و مقایسه آن با استانداردهای بین المللی انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی و تطبیقی بوده و بر منابع کتابخانه ای، قانون تجارت الکترونیکی ایران، اسناد آنسیترال و تجربیات کشورهایی مانند اتحادیه اروپا و سنگاپور تکیه دارد. یافته ها نشان می دهد که با وجود پیش بینی اعتبار اسناد و امضای الکترونیکی در حقوق ایران، خلاهایی نظیر نبود چارچوب رسمی برای میانجی گری و داوری آنلاین، فقدان پلتفرم های استاندارد و کمبود سازوکارهای یکپارچه احراز هویت دیجیتال، مانع توسعه کامل ای-ای.دی.آر است. نتایج حاکی از آن است که این سازوکارها می توانند موجب کاهش بار محاکم و بهبود دسترسی به عدالت شوند، اما چالش هایی مانند شکاف دیجیتال و ضرورت تقویت امنیت سایبری پابرجاست. پژوهش توصیه می کند با تدوین قانون جامع حل اختلافات الکترونیک و توسعه زیرساخت های فنی و آموزشی، زمینه اجرای سریع، امن و عادلانه این فرآیندها فراهم شود.

کلیدواژه ها:

ای.دی.آر الکترونیک ، قراردادهای تجاری ، داوری الکترونیک ، میانجی گری الکترونیک.