آسیب شناسی سازوکارهای حل و فصل اختلافات تجاری در ایران براساس چارچوب های قانونی نهادهای داوری بین المللی

این پژوهش به بررسی آسیب شناسی سازوکارهای حل و فصل اختلافات تجاری در ایران بر اساس چارچوب های قانونی نهادهای داوری بین المللی می پردازد و با روش توصیفی تحلیلی انجام شده است. بررسی تجربیات جهانی در حوزه حل وفصل اختلافات نشان می دهد که با گسترش فعالیت های اقتصادی و پیچیده تر شدن روابط تجاری، نهادهای خصوصی حل اختلاف به ویژه نهادهای داوری، به تدریج در کنار ساختارهای رسمی قضایی شکل گرفته و نقش مهمی در رسیدگی به اختلافات ایفا کرده اند. این نهادها با بهره گیری از متخصصان حوزه های مختلف حقوقی، بازرگانی و فنی، زمینه تخصصی تر شدن رسیدگی به اختلافات را فراهم کرده اند و امروزه در بسیاری از کشورها مرجع اصلی حل اختلافات تجاری و بازرگانی محسوب می شوند. در ایران نیز با افزایش فعالیت های اقتصادی، حجم اختلافات ناشی از قراردادها و روابط تجاری به طور قابل توجهی افزایش یافته است. با این حال، دستگاه قضایی با توجه به محدودیت منابع، حجم بالای پرونده ها و زمان بر بودن فرآیندهای دادرسی، قادر به رسیدگی سریع، کم هزینه و کارآمد به همه این اختلافات نیست. نتایج پژوهش نشان می دهد که نظام حقوقی حاکم بر حل وفصل اختلافات تجاری در ایران با چالش های مهمی از جمله خلاهای قانونی، ابهامات تقنینی، ضعف در ساختار و عملکرد نهادهای داوری داخلی، نارسایی های آموزشی در تربیت داوران متخصص و محدودیت های موجود در توسعه داوری تجاری الکترونیکی روبه رو است. این کاستی ها موجب شده است که ظرفیت های داوری به طور کامل مورد استفاده قرار نگیرد. بر این اساس، اصلاح و بازسازی نظام داوری و سازوکارهای حل اختلاف تجاری در ایران، با توجه به رویکردها و الزامات بین المللی، ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

حل و فصل اختلافات تجاری ، چارچوب های قانونی ، نهادهای داوری بین المللی.