بررسی رابطه هوش استراتژیک و تفکر خلاق با مسئولیت پذیری معلمان مقطع ابتدایی شهرستان خاش

زمینه و هدف: معلمان به عنوان مهم ترین رکن نظام آموزشی، نقش بسزایی در تکوین شخصیت دانش آموزان ایفا می کنند. با توجه به پیچیدگی های روزافزون محیط های آموزشی، نیاز به توسعه ویژگی هایی نظیر هوش استراتژیک، تفکر خلاق و مسئولیت پذیری در معلمان بیش از پیش احساس می شود. هدف از این پژوهش، بررسی رابطه بین هوش استراتژیک و تفکر خلاق با مسئولیت پذیری معلمان مقطع ابتدایی شهرستان خاش در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ بود.روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها، توصیفیهمبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان مقطع ابتدایی شهرستان خاش در سال تحصیلی ۱۴۰۲ به تعداد ۶۹۵ نفر بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران و با در نظر گرفتن نرخ پاسخ دهی، معادل ۲۴۰ نفر تعیین گردید. روش نمونه گیری به صورت تصادفی طبقه ایخوشه ای بود. ابزار گردآوری داده ها شامل سه پرسشنامه استاندارد هوش استراتژیک (آریا مدیر، ۱۳۹۵)، مسئولیت پذیری مارنات (۱۹۹۰) و ارزیابی مهارت تفکر خلاق (۱۹۹۸) بود. روایی محتوایی و صوری پرسشنامه ها تایید و پایایی آن ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و آمار استنباطی (آزمون همبستگی پیرسون) در نرم افزار SPSS استفاده گردید.یافته ها: نتایج حاصل از آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که بین هوش استراتژیک و مسئولیت پذیری معلمان ($r=۰.۸۹, p<۰.۰۱$)، بین مسئولیت پذیری و تفکر خلاق ($r=۰.۸۲, p<۰.۰۱$) و بین هوش استراتژیک و تفکر خلاق ($r=۰.۶۷, p<۰.۰۵$) رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین در بررسی ابعاد مسئولیت پذیری، نتایج نشان داد که ابعاد اخلاقی، نوع دوستانه، اقتصادی و قانونی همگی با هوش استراتژیک رابطه مثبت و معنادار دارند. در مقابل، در رابطه با تفکر خلاق، ابعاد نوع دوستانه، اخلاقی و اقتصادی رابطه معنادار داشتند، اما بعد قانونی رابطه معناداری با تفکر خلاق نشان نداد.نتیجه گیری: یافته ها حاکی از آن است که ارتقای هوش استراتژیک و تفکر خلاق می تواند منجر به افزایش مسئولیت پذیری معلمان شود. با توجه به اهمیت این ویژگی ها در بهبود کیفیت آموزش و پرورش، پیشنهاد می شود برنامه های آموزش ضمن خدمت و دوره های توانمندسازی معلمان بر روی تقویت این مهارت ها تمرکز یابد.

کلیدواژه ها:

هوش استراتژیک ، تفکر خلاق ، مسئولیت پذیری ، معلمان ابتدایی ، شهرستان خاش