رابطه بین سبک های دلبستگی والدین -کودک با انگیزش پیشرفت تحصیلی و امید به آینده در دانش آموزان متوسطه اول

زمینه و هدف: دوران نوجوانی، به ویژه مقطع متوسطه اول، به عنوان مرحله ای حساس در گذار از کودکی به بزرگسالی، با تغییرات گسترده جسمی، روانی و اجتماعی همراه است. در این دوره، شکل گیری انگیزش پیشرفت تحصیلی و داشتن امید به آینده، از عوامل کلیدی موفقیت و سازگاری اجتماعی دانش آموزان محسوب می شوند. این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین سبک های دلبستگی (ایمن، اجتنابی و مضطرب) که ریشه در کیفیت تعاملات اولیه با والدین دارند، با دو متغیر «انگیزش پیشرفت تحصیلی» و «امید به آینده» در دانش آموزان مقطع متوسطه اول انجام شده است. تمرکز اصلی بر تبیین چگونگی تاثیر الگوهای دلبستگی بر ساختارهای شناختی و انگیزشی نوجوانان است.روش کار: این پژوهش از نوع توصیفیهمبستگی است که با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر مبانی نظریه دلبستگی جان بالبی و نظریه امید سلیگر انجام شده است. در این مطالعه، با بررسی ادبیات نظری و پژوهشی، رابطه بین کیفیت پیوند عاطفی با والدین (به عنوان پایگاه ایمن) و ویژگی های شخصیتی مرتبط با یادگیری و آینده نگری واکاوی شده است. تحلیل ها بر اساس تمایز قائل شدن میان دلبستگی ایمن (که با اعتماد به خود و دیگران همراه است) و دلبستگی های ناایمن (اجتنابی و مضطرب که با ترس از طرد یا بی اعتمادی مشخص می شوند) صورت گرفته است تا نقش میانجی گر این الگوها در شکل گیری باورهای خودکارآمدی و جهت گیری به آینده مشخص گردد. یافته ها: یافته ها نشان می دهد که سبک دلبستگی ایمن، همبستگی مثبت و معناداری با انگیزش پیشرفت تحصیلی و امید به آینده دارد. نوجوانانی که از دلبستگی ایمن برخوردارند، با داشتن احساس امنیت روانی و درک شایستگی خود، انگیزه درونی بالاتری برای یادگیری دارند و آینده ای روشن و دست یافتنی را برای خود ترسیم می کنند. در مقابل، سبک های دلبستگی ناایمن (اجتنابی و مضطرب) با کاهش انگیزش پیشرفت و کاهش سطح امید به آینده همراه هستند. دلبستگی اجتنابی منجر به کناره گیری از چالش های تحصیلی و بی تفاوتی نسبت به آینده می شود، در حالی که دلبستگی مضطرب با اضطراب شدید، کمال گرایی ناسالم و نگرانی مداوم از شکست، امیدواری پایدار را تضعیف می کند.

کلیدواژه ها:

سبک های دلبستگی ، انگیزش پیشرفت تحصیلی ، امید به آینده ، دانش آموزان متوسطه اول ، مشاوره تحصیلی ، والدینکودک ، نظریه دلبستگی