تقویت مهارت طراحی داخلی برای گروه های خاص (کودکان، سالمندان، معلولان) با رویکرد انسان محور و پروژه های عملی در هنرستان معماری داخلی

پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر رویکرد انسان محور و پروژه های عملی بر تقویت مهارت طراحی داخلی برای گروه های خاص (کودکان، سالمندان، معلولان) در هنرجویان رشته معماری داخلی هنرستان های فنی و حرفه ای انجام شده است. روش تحقیق از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل ۴۰ هنرجوی رشته معماری داخلی در دو هنرستان مجزا بودند که به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۰ هفته (۴۰ جلسه آموزشی) با رویکرد انسان محور و اجرای سه پروژه عملی برای گروه های خاص (طراحی اتاق کودک با نیازهای حسی، طراحی فضاهای زندگی برای سالمندان با تاک بر ایمنی و طراحی داخلی برای معلولان حرکتی با رویکرد دسترسی همگانی) آموزش دیدند، در حالی که گروه کنترل همان محتوا را با روش سنتی (تدریس تئوری و طراحی آزاد) دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سنجش نگرش انسان محور و چک لیست ارزیابی مهارت طراحی بود که روایی محتوایی و پایایی آنها تایید شد. یافته ها نشان داد که میانگین نمرات مهارت طراحی در گروه آزمایش از ۴۲/۶ به ۷۸/۳ افزایش یافت که نسبت به گروه کنترل (از ۴۳/۱ به ۵۲/۴) تفاوت معناداری داشت. همچنین نگرش انسان محور هنرجویان گروه آزمایش به طور معناداری بهبود یافت و پروژه های طراحی آنان از لحاظ رعایت استانداردهای دسترسی، ایمنی و نیازهای روانی گروه های خاص کیفیت بالاتری داشت. این پژوهش نتیجه می گیرد که تلفیق رویکرد انسان محور با پروژه های عملی برای گروه های خاص می تواند به طور موثری مهارت های طراحی مسئولانه و انسان گرایانه هنرجویان معماری داخلی را ارتقا دهد و آنان را برای ورود به بازار کار که روز به روز به سمت طراحی فراگیر و شمول گرا حرکت می کند، آماده سازد.

کلیدواژه ها:

معماری داخلی ، رویکرد انسان محور ، طراحی برای گروه های خاص ، معلولان ، سالمندان ، کودکان