ارزیابی عملکرد لرزه ای ساختمان های بلندمرتبه موجود در مناطق شهری

**هدف:** ارزیابی عملکرد لرزه ای ساختمان های بلندمرتبه موجود، به دلیل پیچیدگی های سازه ای و وابستگی های متقابل در بافت های متراکم شهری، همواره با چالش های اساسی روبروست. هدف از این پژوهش، ارائه یک چارچوب تحلیلی جامع برای ارزیابی عملکرد لرزه ای این ساختمان ها است که فراتر از استانداردهای سنتی «ایمنی جانی»، بر «تاب آوری عملکردی» و تعاملات سازه با شریان های حیاتی شهری تمرکز دارد.**روش تحقیق:** این مطالعه با بهره گیری از رویکرد تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مبانی مهندسی زلزله عملکردی (PBEE) مطابق با دستورالعمل های نوین (نظیر FEMA P-۵۸)، چارچوبی را پیشنهاد می دهد که در آن، علاوه بر تحلیل پاسخ های سازه ای (شامل دریفت ها و شتاب های طبقات)، پارامترهای جدیدی تحت عنوان «ضریب اهمیت شهری» و «شاخص تداوم عملکرد شریانی» لحاظ شده است. این روش، به جای بررسی منفرد سازه، ساختمان بلندمرتبه را به عنوان گره ای کلیدی در شبکه زیرساختی شهر مدل سازی کرده و نرخ بازگشت به بهره برداری را پس از رخدادهای لرزه ای محاسبه می کند.**نتایج اصلی:** نتایج این پژوهش نشان می دهد که اولویت بندی مقاوم سازی ساختمان های بلندمرتبه نباید صرفا بر اساس سطح آسیب پذیری سازه ای باشد، بلکه باید تابعی از «اثرات آبشاری» (Cascading Effects) ناشی از تخریب یا از کار افتادن ساختمان بر شبکه ترافیکی و امدادرسانی مجاور تعریف شود. چارچوب پیشنهادی به مدیران شهری اجازه می دهد تا با تخصیص بهینه بودجه های مقاوم سازی، حداکثر تاب آوری شبکه شهری را تضمین کنند. این رویکرد نوآورانه، با تبدیل داده های مهندسی به شاخص های مدیریت بحران، گامی موثر در جهت کاهش مخاطرات لرزه ای در کلان شهرها محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

ارزیابی عملکرد لرزه ای ، ساختمان های بلندمرتبه ، تاب آوری شهری ، مهندسی زلزله عملکردی (PBEE) ، اثرات آبشاری ، مدیریت بحران لرزه ای