تحلیل تطبیقی ضوابط طراحی نما و کیفیت محیطی در ارتقای هویت بصری بافت های شهری (مطالعه موردی: شهرداری سیرجان)

نمای ساختمان ها یکی از مهم ترین عناصر شکل دهنده به هویت بصری شهر و کیفیت ادراکی فضاهای شهری است. در سال های اخیر، رشد سریع ساخت وسازهای شهری، تنوع بی ضابطه مصالح و نبود انسجام در طراحی نماها، موجب کاهش خوانایی، افت کیفیت محیطی و تضعیف هویت بصری در بسیاری از شهرهای ایران شده است. شهر سیرجان نیز از این قاعده مستثنا نیست و در بخش هایی از آن، گسترش نماهای ناهمگون، استفاده نامتوازن از مصالح نوین و ضعف در هماهنگی با زمینه کالبدی و اقلیمی، به آشفتگی بصری منجر شده است. این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی ضوابط طراحی نما و بررسی تاثیر آن بر کیفیت محیطی و هویت بصری بافت شهری سیرجان انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی و کاربردی است و داده ها از طریق مطالعات اسنادی، مشاهده میدانی و تحلیل کیفی ضوابط موجود گردآوری شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که رعایت اصولی چون تناسبات معماری، هماهنگی با اقلیم، استفاده از مصالح بومی، کنترل رنگ و مقیاس، و توجه به بافت پیرامونی می تواند به ارتقای کیفیت محیطی و انسجام بصری شهر کمک کند. همچنین ضعف در نظام نظارت، نبود الگوی بومی در ضوابط نما و فاصله میان مقررات و اجرا از مهم ترین چالش های موجود در سیرجان به شمار می رود. در پایان، مجموعه ای از راهکارهای اجرایی برای شهرداری سیرجان جهت بهبود فرآیند تصویب، نظارت و هدایت طراحی نما ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

طراحی نما ، کیفیت محیطی ، هویت بصری ، ضوابط شهری ، شهرداری سیرجان