تحدید مهریه در دوره قاجار؛ بررسی فقهی، حقوقی و اجتماعی

مهریه به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای مالی در نظام حقوق خانواده اسلامی، همواره جایگاه ویژه ای در روابط زوجین داشته است. با وجود آنکه در منابع فقهی محدودیت مشخصی برای میزان مهریه تعیین نشده، در طول تاریخ جوامع اسلامی به ویژه در ایران، میزان و کارکرد مهریه تحت تاثیر شرایط اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دچار تحول شده است. دوره قاجار یکی از دوره های مهم تاریخی در شکل گیری بسیاری از رویه های اجتماعی مرتبط با ازدواج و مهریه در ایران محسوب می شود. در این دوره با وجود افزایش مهریه های سنگین در برخی طبقات اجتماعی، هیچ گونه نظام حقوقی یا تقنینی مشخصی برای تحدید مهریه شکل نگرفت. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع فقهی، تاریخی و حقوقی به بررسی وضعیت مهریه در دوره قاجار و عوامل موثر بر عدم تحدید آن می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که ساختار سنتی جامعه، نفوذ فقه امامیه، نبود نظام قانونگذاری مدرن و همچنین کارکردهای اجتماعی مهریه از جمله عوامل اصلی عدم مداخله حاکمیت در تعیین سقف مهریه در این دوره بوده است.

کلیدواژه ها:

مهریه ، تحدید مهریه ، دوره قاجار ، فقه امامیه ، حقوق خانواده