اهمیت مهارت های ارتباطی در موفقیت معاون اجرایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی اهمیت مهارت های ارتباطی در موفقیت معاون اجرایی مدارس انجام شد. معاون اجرایی به عنوان یکی از ارکان کلیدی مدیریت مدرسه، وظایف متعددی از جمله هماهنگی بین معلمان، دانش آموزان، والدین و اداره آموزش و پرورش، مدیریت امور مالی و پشتیبانی، نظارت بر اجرای برنامه های درسی و فوق برنامه، و حل و فصل تعارضات را بر عهده دارد. با این حال، در بسیاری از موارد، معاونان اجرایی با وجود دانش تخصصی و تجربه کاری کافی، به دلیل ضعف در مهارت های ارتباطی (مانند گوش دادن فعال، ابراز همدلی، جرات ورزی، مذاکره و حل تعارض) با چالش های جدی در اجرای موثر وظایف خود مواجه هستند. در این مطالعه ترکیبی (کمی-کیفی) با استفاده از روش دلفی سه مرحله ای و تحلیل عاملی تاییدی، ۳۶ نفر از خبرگان شامل مدیران مجرب، معاونان اجرایی موفق و متخصصان مدیریت آموزشی مشارکت داشتند. یافته های پژوهش منجر به شناسایی ۱۲ مهارت ارتباطی کلیدی در چهار دسته اصلی شد: مهارت های ارتباط کلامی (شامل گوش دادن فعال، بیان شفاف، جرات ورزی و سوال پرسی موثر)، مهارت های ارتباط غیرکلامی (شامل زبان بدن مثبت، تماس چشمی مناسب و لحن صدا)، مهارت های حل تعارض (شامل میانجی گری، مذاکره و مدیریت خشم) و مهارت های ارتباط با ذی نفعان مختلف (شامل ارتباط با معلمان، دانش آموزان، والدین و مقامات بالادستی). نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که این چهار دسته در مجموع ۶۷ درصد از واریانس مهارت های ارتباطی موثر بر موفقیت معاون اجرایی را تبیین می کنند. همچنین نتایج نشان داد که از دیدگاه خبرگان، مهارت «گوش دادن فعال» با میانگین ۸/۸۴ از ۹، «حل تعارض و میانجی گری» با میانگین ۸/۷۶ و «بیان شفاف و قاطع (جرات ورزی)» با میانگین ۸/۵۲ به ترتیب مهم ترین مهارت های ارتباطی بودند. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان می دهد که موفقیت معاون اجرایی تا حد زیادی به توانایی او در برقراری ارتباط موثر و مدیریت تعارضات با ذی نفعان مختلف بستگی دارد و مهارت های ارتباطی باید به عنوان یک شایستگی محوری در گزینش و آموزش معاونان اجرایی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مهارت های ارتباطی ، معاون اجرایی ، مدیریت مدرسه ، حل تعارض ، گوش دادن فعال.