تحلیل برساخت گرایانه از برخی مسائل اصول فقه در پرتو نظریه جان رالز

برساخت گرایی، مفهومی است که در تفسیر کانتی از اخلاق ریشه دارد و جان رالز، فیلسوف آمریکایی، آن را در بنیادگذاری اصول عدالت و نظریه «عدالت به مثابه انصاف» بسط و سامان فلسفی بخشید. برساخت گرایی اخلاقی بر این باور است که اصول اخلاقی نه واقعیت هایی مستقل و پیشین، بلکه محصول توافق عقلانی میان فاعلهای اخلاقی در فرایندی فرضی یا آرمانی اند. این پژوهش می کوشد با تکیه بر صورت بندی رالز از نظریه برساخت گرایی، امکان به کارگیری آن را در تحلیل مسایل اصول فقه اسلامی بررسی کند. روش تحقیق، تحلیلی مفهومی و تطبیقی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که برخی مسائل اصولی، همچون نظریه تصویب، اجزاء، عدول از فتوا و اجتهاد در فرض انسداد، قابلیت تفسیر برساخت گرایانه دارند؛ بدین معنا که در این موارد، حکم شرعی نه امری از پیش موجود، بلکه متکی بر فرایند عقلانی اجتهاد است. هدف نهایی مقاله، گشودن افقی نو برای گفت وگوی میان فرهنگی میان فلسفه اخلاق مدرن و سنت فقهی اسلامی است.

کلیدواژه ها:

برساختگرایی ، جان رالز ، اصول فقه ، اجتهاد ، تصویب ، تخطئه ، اجزاء