رابطه تسلط بر نفس و تسلط بر مال و تاثیر آن در مسائل جدید فقهی

قاعده تسلیط، به عنوان یکی از قواعد بنیادین فقهی، ناظر بر حق تصرف و سلطه انسان بر اموال خود است. اما پرسش مهمی که مطرح می شود این است که آیا می توان دامنه این قاعده را تا جایی گسترش داد که شامل سلطه انسان بر نفس یا بدن خودش هم شود؟ یعنی، آیا قاعده تسلیط می تواند مبنایی برای مشروعیت بخشی به تصرفات بدنی مانند اهدای عضو، خودکشی یا سایر تصرفات فرد در بدنش باشد؟ در این پژوهش، با بررسی دیدگاه ها و مستندات فقهی، همچنین نقد استدلال هایی مانند قیاس اولویت، سیره عقلا و ادله نقلی، روشن می شود که قاعده تسلیط صرفا دلالت بر اموال دارد و برای اثبات سلطه انسان بر نفس خویش، دلیل کافی فراهم نمی کند. در نهایت، این نتیجه به دست می آید که گرچه دیگران بدون اجازه، مجاز به تصرف در جان و بدن انسان نیستند، اما این امر به معنای ولایت تام فرد بر نفس خود تلقی نمی شود.بر این اساس، ضرورت دارد مسائل نوپدید فقهی مربوط به جان و بدن، از جمله اهدای عضو، با دلایل مستقل و قواعد خاص خود مورد بررسی قرار گیرند و نمی توان صرفا با توسعه قاعده تسلیط، پاسخگوی این مسائل بود.

کلیدواژه ها:

قاعده تسلیط ، تسلط بر نفس ، تسلط بر مال ، اولویت ، سیره عقلا ، مسائل جدید فقهی ، اهدای عضو