گونه شناسی رویکردهای تولید علوم انسانی اسلامی با تاکید بر جریان های فکری معاصر جهان اسلام

علوم انسانی، به عنوان یکی از مهم ترین حوزه های علمی، به بررسی و تحلیل افکار، احساسات، کنش های انسانی و همچنین ساختارها و نظام های اجتماعی می پردازد. این علوم با هدف فهم عمیق تر انسان و جامعه، نقش کلیدی در پیشرفت فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی بشریت ایفا می کند. در جهان اسلام، موضوع تولید علوم انسانی، به عنوان یکی از دغدغه های اصلی شماری از متفکران مطرح بوده است. پرسش اصلی نوشتار حاضر آن است که بر اساس اندیشه جریان های فکری معاصر جهان اسلام، چه رویکردهایی به تولید علوم انسانی در جهان اسلام وجود دارد؟ به بیان دیگر، نظام اندیشه ای هر جریان فکری معاصر در جهان اسلام، بر چه رویکردی به تولید علوم انسانی دلالت می‎کند؟ روش جمع آوری داده ها در تحقیق حاضر، اسنادی و روش تحلیل داده ها دلالت پژوهی ظهوری است. بنا بر یافته های تحقیق، می توان رویکردها به تولید علوم انسانی در جهان اسلام را بر اساس جریان های چهارگانه فکری معاصر جهان اسلام به چهار گونه تقلیدی، تهذیبی، تاسیسی و توقیفی تقسیم کرد. جریان تجددگرایی بر رویکرد تقلیدی، جریان تجددگرایی اسلامی بر رویکرد تهذیبی، جریان تمدن گرایی بر رویکرد تاسیسی (با تمامی رهیافت های گوناگون آن) و جریان سنت گرایی بر رویکرد توقیفی دلالت دارد.

کلیدواژه ها:

جریان فکری ، علوم انسانی اسلامی ، تولید علم ، تجددگرایی ، تجددگرایی اسلامی ، تمدن گرایی