ظرفیت شناسی نظریه امامت در بازتولید نظم نوین جهانی با تاکید بر الگوی راهپیمایی اربعین

نظم جهانی معاصر به واسطه سیطره عقلانیت ابزاری و منفعت محوری با بحران های متعددی همچون نابرابری، خشونت ساختاری و بحران های هویتی مواجه است. این وضعیت، ضرورت بازخوانی ظرفیت های تمدنی آموزه های اسلامی را در عرصه بازتولید نظم نوین جهانی آشکار می سازد. در این میان، نظریه امامت در اندیشه شیعی، با تاکید بر محوریت ولایت الهی و حب ولی الله، الگویی بدیل برای سامان دهی روابط انسانی و اجتماعی ارائه می دهد. این الگو مبتنی بر رویکرد «تکلیف محوری» به جای «منفعت محوری» است و قابلیت آن را دارد که مبنای نظمی عادلانه، معنوی و همگرا در سطح جهانی قرار گیرد. راهپیمایی اربعین به عنوان یکی از بزرگ ترین تجمعات انسانی و دینی معاصر، نمونه ای عینی از تجلی این ظرفیت هاست. در این آیین، میلیون ها زائر از ملیت ها، قومیت ها و طبقات اجتماعی گوناگون در فضایی آکنده از ایثار، تکریم و اخوت گردهم می آیند؛ فضایی که فاقد بسیاری از بحران های رایج اجتماعات مدرن نظیر خشونت، رقابت منفعت طلبانه و ابتذال فرهنگی است. چنین مناسکی نه تنها بازنمایی عینی از جامعه مهدوی است، بلکه نشان می دهد که امکان تحقق روابط اجتماعی بر مبنای حب ولی الله و تکلیف محوری وجود دارد. این پژوهش با روش تحلیل نظری مفهومی و با استفاده از مطالعه موردی راهپیمایی اربعین، در پی ظرفیت شناسی نظریه امامت برای بازتولید نظم نوین جهانی است. یافته ها نشان می دهد که الگوی روابط اجتماعی برآمده از امامت و متجلی در اربعین، قادر است با تغییر ذائقه اجتماعی و سبک زندگی، بنیانی نو برای همگرایی تمدنی و نظم جهانی آینده فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

امامت ، نظم نوین جهانی ، تمدن اسلامی ، اربعین ، جامعه مهدوی ، مودت اهل بیت(ع)