الگوی تمدنی حل مسئله از منظر شهید مرتضی مطهری

تحقق تمدن نوین اسلامی بدون چهارچوب مشخص حل مسئله اساسا ناممکن است. این مقاله با هدف تبیین «الگوی حل مسئله» در منظومه فکری استاد شهید مرتضی مطهری، به واکاوی روشمند نحوه مواجهه ایشان با «مسئله »های اجتماعی و تمدنی دوران معاصر می پردازد. مسئله اصلی پژوهش، کشف چارچوبی نظام مند از روش استاد در تحلیل و حل مسائل است که با تکیه بر مبانی اسلامی و توجه به واقعیت های عینی و تاریخی، مواجهه ای عقلانی و منسجم با پرسش های نوپدید ارائه می دهد. الگوی استنباط شده در پنج گام اصلی شامل: کشف مسئله در نسبت با کلان مسئله،صورت بندی نظری و تاریخی مسئله، تقابل مبنایی با الهیات مسئله، تجزیه مسئله در نظامات موضوعی، و ترکیب نظری–عینی برای ارائه راه حل نهایی تبیین شده است. یافته ها نشان می دهد شهید مطهری با بهره گیری از عقلانیت حکمی- قرآنی، سنت اجتهاد شیعی و شناخت دنیای جدید، الگویی منسجم برای حل مسائل اجتماعی و فکری مسلمانان معاصر ارائه می کند. نوآوری اصلی این پژوهش، استخراج مدلی کاربردی از روش استاد در حل مسئله است که می تواند مبنای بازسازی علوم انسانی اسلامی قرار گیرد. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات بنیادی و با روش توصیفی–تحلیلی انجام شده و داده ها به شیوه کتابخانه ای گردآوری و با تحلیل محتوای آثار استاد مطهری پردازش شده اند.

کلیدواژه ها:

الهیات اسلامی ، روش اجتهادی ، حل مسئله ، شهید مطهری