بهینه سازی شرایط کشت درون شیشه ای برای کالوس زایی گیاه گل راعی (Hypericum perforatum L.) بومی ایران

گل راعی (Hypericum perforatum L.) یکی از مهم ترین گیاهان دارویی می باشد که در درمان افسردگی به کار برده می شود. این تحقیق با هدف بهینه سازی کالوس زایی گیاه گل راعی در شرایط کشت درون شیشه ای انجام گردید. به منظور مطالعه و بررسی وضعیت کالوس زایی گیاه گل راعی بومی ایران (توده آزاد شهر) از ریزنمونه های برگ و ساقه حاصل از شاخساره های درون شیشه ای این گیاه استفاده شد. ریزنمونه ها در غلظت های مختلف ۲,۴-D (۲۵/۰، ۵/۰ و ۱ میلی گرم در لیتر) همراه با دو نوع سیتوکینین بنزیل آمینو پورین (BA) و کینیتین (Kin) (۲/۰، ۵/۰ و ۱ میلی گرم در لیتر) و نیز غلظت یک میلی گرم در لیتر نفتالین استیک اسید (NAA) کشت شدند. کالوس­ها در ریزنمونه برگ در شرایط تاریکی رشد بیشتری داشته و بیشترین وزن­تر کالوس (۳۰/۲ گرم) در تیمارهای ۲۵/۰ میلی­گرم در لیتر ۲,۴-D + یک میلی­گرم در لیتر کینیتین و ۵/۰ میلی­گرم در لیتر ۲,۴-D + یک میلی­گرم در لیتر بنزیل آمینو پورین به دست آمد. کالوس­های به دست آمده پس از مدت کوتاهی قهوه­ای شدند. به منظور کنترل قهوه ای شدن کالوس ها، اثر نور (تاریکی و روشنایی ضعیف)، محیط کشت (محیط کشت MS و محیط کشت MS با ویتامین های محیط B۵) و چهار غلظت پلی ونیل پیرولیدین (صفر، ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی گرم در لیتر) مورد بررسی قرار گرفت. روشنایی اثری بر کالوس زایی و قهوه ای شدن کالوس ها نداشت، ولی موجب کاهش رشد آن ها گردید. استفاده از پلی ونیل پیرولیدین منجر به کنترل قهوه­ای شدن کالوس­ها نشد، اگرچه رشد کالوس­ها را بهبود بخشید و بیشترین وزن تر کالوس (۱۰/۴ گرم) در غلظت ۱۰۰ میلی­گرم در لیتر پلی ونیل پیرولیدین و در ریزنمونه برگ به دست آمد.

کلیدواژه ها:

پلی وینیل پیرولیدون ، تنظیم کننده های رشد گیاهی ، قهوه ای شدن ، گیاه دارویی ، محیط کشت