ارزیابی هیبریدهای امیدبخش گوجه فرنگی (Solanum lycopersicum L.) با تاکید بر صفات کیفیت میوه و ماندگاری

گوجه فرنگی (Solanum lycopersicum L.)، مهم ترین محصول بعد از سیب زمینی در بین سبزیجات است. متاسفانه در ایران بخش زیادی از بذر مصرف شده برای این محصول وارداتی است. این پژوهش با هدف ارزیابی و مقایسه ۲۶ هیبرید منتخب از بین ۱۸۰ هیبرید اولیه انجام گردید تا بهترین آن ها از نظر عملکرد و کیفیت میوه معرفی شود. نتایج نشان داد که تفاوت معنی داری بین ژنوتیپ ها از نظر صفات پایداری کاسبرگ، تعداد میوه در بوته، شاخص زودرسی، وزن تک میوه، ماندگاری، سفتی بافت میوه و اسیدیته قابل تیتراسیون در سطح احتمال ۰۱/۰ و صفات اسیدیته و مواد جامد محلول در سطح احتمال ۵ درصد وجود داشت. تجزیه به مولفه های اصلی نشان داد که دو مولفه اول ۶۰ درصد تغییرات را توجیه کردند. در گروه بندی ژنوتیپ ها با این روش، هیبریدهای ‘H۱۱۴’، ‘gH۱۶۸’، ‘gH۱۸۱’، ‘gH۵۵’ و ‘gH۵۷’ با هیبریدهای تجاری و پرطرفدار ’Bedero‘ و ’Brivio‘ در یک گروه قرار گرفتند. در نمودار تجزیه به مولفه های اصلی صفات کیفی، دو مولفه اول ۱/۵۲ درصد تغییرات را توجیه کردند. بر همین اساس، هیبریدهای ‘gH۵۷’، ‘H۱۶۳’ و ‘H۱۰۷’ با ارقام تجاری ’Bedero‘ و Brivio’‘ در یک گروه قرار گرفتند. با توجه به صفت تعداد میوه در بوته، هیبرید ‘H۱۱۴’ با ۸۴ و هیبرید ‘H۱۶۳’ با تعداد ۷۶ میوه برترین بودند. هیبریدهای ‘gH۷۴’، ‘H۱۰۷’ و ‘H۱۶۳’ بیشترین اسیدیته قابل تیتراسیون را داشتند. از نظر ماندگاری میوه، هیبرید ‘gH۱۶۸’ بهترین نتیجه (۱۳ روز) را داشت. در مورد صفت شکل میوه، هیبریدهای ‘gH۵۷’، ‘gH۱۴’، ‘gH۵۵’، ‘H۱۱۴’ و ‘H۱۶۳’ و در مورد صفت رنگ گوشت، هیبرید ‘gH۵۵’ برترین هیبریدها شناخته شدند. در نهایت، با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، سه هیبرید ‘gH۵۵’، ‘gH۵۷’ و ‘H۱۶۳’ به عنوان هیبریدهای متتخب معرفی شدند.

کلیدواژه ها:

اصلاح نباتات ، رقم هیبرید