تحلیل عوامل تاخیر در پروژه خط انتقال دیلم: رویکرد نقشه شناخت فازی مبتنی بر تعارض

در پروژه های زیرساختی، علل تاخیر به صورت شبکه ای از روابط علی و معلولی به یکدیگر وابسته اند و شناسایی دقیق مهم ترین عوامل مستلزم رویکردهای تحلیلی جامع است. نقشه شناخت فازی به عنوان ابزاری توانمند برای مدل سازی این شبکه های پیچیده شناخته می شود. بااین حال، در اغلب مطالعات، نظرات خبرگان صرفا از طریق میانگین گیری ساده یا وزنی ادغام می شود و تعاملات شناختی و رابطه ای میان آنان لحاظ نمی شود. چنین رویه ای می تواند موجب تضعیف اعتبار نتایج و حذف دیدگاه های اقلیت گردد. پژوهش حاضر رویکردی را معرفی می کند که امکان در نظر گرفتن هم زمان تعارض وظیفه ای (تفاوت برداشت های کارشناسی) و تعارض رابطه ای (اختلاف سطح اعتماد متقابل) را در فرآیند تجمیع نظرات فراهم می سازد. این روش در تحلیل عوامل تاخیر پروژه خط انتقال ۲۳۰ کیلوولت منطقه ویژه اقتصادی دیلم به کار گرفته شده است. یافته ها نشان دادند که در حالت میانگین گیری ساده، مقادیر نهایی گره ها در محدوده محدود ۷۷/۰ تا ۸۲/۰ قرار گرفت و تمایز میان اولویت عوامل ناچیز بود. در مقابل، استفاده از الگوریتم رفع تعارض موجب افزایش دامنه مقادیر (۶۴/۰ تا ۹۵/۰) و باز توزیع اهمیت عوامل شد؛ به گونه ای که وزن گره «عدم هماهنگی میان نهادهای محلی» از ۷۷/۰ به ۹۵/۰ افزایش یافت و اثر «افزایش ناگهانی قیمت فلزات» از ۸۲/۰ به ۶۴/۰ کاهش پیدا کرد. میانگین قدر مطلق اختلاف مقادیر حدود ۱۰/۰ برآورد شد که بیانگر تاثیر معنادار تعارضات بر خروجی مدل است. این نتایج تاکید می کند که در پروژه های دارای وابستگی های علی پیچیده، لحاظ ساختاریافته تعارضات می تواند اعتبار و تبیین پذیری نتایج نقشه شناخت فازی را به طور ملموسی ارتقا دهد و ابزار کارآمدتری برای تصمیم گیری مدیریت پروژه فراهم کند.

کلیدواژه ها:

عوامل تاخیر ، پروژه های انتقال برق ، نقشه شناخت فازی ، تعارضات وظیفه ای و رابطه ای ، تجمیع نظرات خبرگان