وضعیت زندگی دهقانان و پیشه وران ازابتدای یورش مغولان تا پیش از جلوس غازان

دهقانان در دوره اسلامی از مهم ترین گروه های اجتماعی بودند که در حفظ دستاوردهای فرهنگی، مذهبی، اقتصادی و سیاسی نقش موثری داشتند. آنان در اوایل دوره اسلامی به عنوان واسطه میان حکومت ها و جمعیت های محلی عمل می کردند و افزون بر گردآوری مالیات، بخش مهمی از تولیدکنندگان جامعه را تشکیل می دادند. ازاین رو، جایگاه آنان در اقتصاد تاریخی ایران همواره حایز اهمیت بود. ورود مغولان به ایران و سقوط خوارزمشاهیان، نقطه عطفی مهم در تاریخ ایران و آغازگر تحولات گسترده سیاسی، اجتماعی و اقتصادی شد. پیامد فوری این یورش، ویرانی شهرها و روستاها، فرار ساکنان و نابودی زیرساخت های کشاورزی بود. این حمله نه تنها رونق روستاها را از میان برد، بلکه زندگی دهقانان و پیشه وران را نیز با مشکلات فراوان روبه رو ساخت. دهقانان به دلیل نقش اساسی در تولید و اقتصاد کشاورزی، از همان آغاز مورد توجه مغولان قرار گرفتند؛ بااین حال، فشار مالیات های سنگین، تخریب ابزار تولید و شیوه های استبدادی حکومت، زندگی آنان را با بی ثباتی همراه کرد. پرسش اصلی پژوهش حاضر بررسی وضعیت اجتماعی و اقتصادی روستاییان و پیشه وران ایران پس از ورود مغولان است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای انجام شده است. یافته ها نشان می دهد فشارهای حکومتی، افزون بر آسیب های اجتماعی، مشکلات اقتصادی گسترده ای بر دهقانان تحمیل کرد. هرچند حکومت ایلخانی در مقاطعی برای بهبود اوضاع روستاییان اقداماتی انجام داد، تداوم سیاست های مالیاتی و نظامی مغولان موجب استمرار بحران در ساختار کشاورزی و زندگی دهقانان شد.

کلیدواژه ها:

لشکرکشی مغول ، ایلخانان ، دهقانان ، روستاییان ، وضعیت اقتصادی