فرهنگ بدنمند: تحلیل بازنمایی استعاری دو حوزه مفهومی "کنش های بین فردی مثبت و منفی" در سه زبان انگلیسی، فارسی و فرانسوی از دیدگاه زبان‍شناسی شناختی

پژوهش حاضر با رویکرد زبان‍شناسی شناختی و بر اساس نظریه استعاره های مفهومی لیکاف و جانسون به بررسی نحوه بازنمایی دو حوزه مفهومی "کنش های بین‍فردی مثبت و منفی" در اصطلاحات کنایی سه زبان انگلیسی، فارسی و فرانسوی می پردازد. تعیین میزان بدنمندی، بررسی نقش طرحواره های تصویری، و اهمیت تجربه زیسته در شکل گیری معنی تحت تاثیر عامل "محیط " از اهداف تحقیق محسوب می‍شود. ۶۰ اصطلاح کنایی در دو حوزه "کنش‍های بین‍فردی مثبت و منفی" با زیرمجموعه معنایی "محبت و اذیت" در سه زبان، داده‍های این پژوهش را تشکیل می‍دهند. نتایج بیانگر نقش برجسته بدن و تاثیر تجربیات حسی حرکتی سخنوران در شکل‍گیری استعاره ها بوده و آمار بالای استعاره های مشابه با طرحواره های یکسان در سه زبان، نشانگر جهان‍شمولی  مفاهیم "اذیت و محبت" علی‍رغم  تمایزات فرهنگی محیطی در سه جامعه زبانی متفاوت محسوب می‍شود. نتایج، نظریات لیکاف مبنی بر نقش تجربیات نخستین بشری در شکل گیری استعاره های مفهومی اخلاقی پایه را تایید می نماید. از طرف دیگر، تاثیر عامل "محیط و بافت فرهنگی" بر "زبان بدنمند" را می‍توان در قالب فرهنگ بدنمند و هویت فرهنگی گنجاند: تمدن کهن ایران، تاریخ جنگ ها، مقاومت ها و ادبیات عرفانی فارسی روساخت زبان را به بهره گیری بالاتری از طرحواره های موازنه و جزء به کل در جهت سرکوب احساسات و القای رویکردی محافظه کارانه و قضاوتگرانه سوق داده است. نقش جنبش های اگزیستانسیالیسم فرانسه و فرهنگ کنش محور انگلیسی امریکایی در به کارگیری طرحواره حرکتی در سطح زبان و ایجاد هویتی کنش‍گر برجسته بوده و سبک ‍زندگی فردمحور آنگلوساکسون ها (پیشینیان انگلیسی ها) ساختارهای زبانی مبتنی بر طرحواره سطح و بینشی مبتنی بر خودمختاری فردی را افزایش داده می دهد.

کلیدواژه ها:

زبان‍شناسی شناختی ، طرحواره های تصویری ، تمایزات فرهنگی ، استعاره های مفهومی ، بدنمندی