رتبه بندی عوامل موثر بر رفتار اکولوژیکی کارکنان شهر اهواز با تاکید بر تعهد و فرهنگ سبز

زمینه و هدف: با تشدید بحران های اقلیمی، رفتار اکولوژیک کارکنان به موتور محرک پایداری سازمانی تبدیل شده است. این ضرورت در کلان شهر اهواز، به دلیل چالش های زیست محیطی و صنعتی حاد، اهمیتی راهبردی دارد. تحقق این رفتارها بیش از الزامات رسمی، مستلزم درونی سازی فرهنگ سبز و تقویت تعهد سازمانی است تا کنش های داوطلبانه محیط زیستی در بافتار این منطقه نهادینه شود. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر، رتبه بندی عوامل موثر بر رفتار اکولوژیکی کارکنان در اهواز با تاکید بر تعهد و فرهنگ سبز است. روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و از نظر روش شناسی، توصیفی-تحلیلی است. در گام نخست، با پایش نظام مند ادبیات نظری و تجارب بین المللی، شاخص های کلیدی مروج رفتارهای سبز استخراج گردید. در فاز عملیاتی، جهت تحلیل شبکه ای روابط درونی و تعیین وزن نهایی معیارها، رویکرد تصمیم گیری چندمعیاره ترکیبی DANP (تلفیق دیمتل و ANP) به کار گرفته شد. در نهایت، با بهره گیری از آراء پنل خبرگان (متشکل از ۵۰ متخصص مدیریت محیط زیست و منابع انسانی)، رتبه بندی نهایی شاخص ها جهت ارائه الگویی بومی و منطبق با زیست بوم صنعتی اهواز تدوین شد.یافته ها و نتایج: نتایج پژوهش نشان داد فرهنگ سازمانی سبز زیربنای اصلی رفتار اکولوژیکی در اهواز است و شاخص های «یادگیری سبز» و «آگاهی از بحران ریزگردها» بالاترین اولویت را در تحول رفتاری کارکنان دارند. بر اساس تحلیل دیماتل و سوپرماتریس، نمادهای ملموس و ارزش های مدیریتی به عنوان عوامل علی، محرک اصلی شکل گیری تعهدات عاطفی و رفتارهای نوآورانه (فرانقشی) در سازمان محسوب می شوند همچنین؛ یافته ها حاکی از آن است که افتخار سازمانی و شناخت عمق فاجعه زیست محیطی، نسبت به پاداش های بیرونی یا قوانین اجباری، تاثیر به مراتب بیشتری بر بهبود عملکرد اکولوژیکی دارند. در نهایت، موفقیت در رتبه بندی عوامل موثر بر رفتار سبز کارکنان اهوازی نه در گرو اجبار، بلکه در گرو آموزش های تخصصی اقلیمی و نهادینه کردن پیوندهای هویتی با اهداف محیط زیستی سازمان است.

کلیدواژه ها:

نگرش زیست محیطی ، رفتار اکولوژیکی ، تعهدسبز ، فرهنگ سبز ، مدل DANP ، اهواز