راهبردهای توسعه پایدار شهری در منطقه تهران-البرز

زمینه و هدف: مجموعه شهری تهران-البرز به دلیل جمعیت زیاد و رشد سریع شهرنشینی با مشکلات متعدد محیط زیستی رو به رو است. بدین ترتیب برنامه ریزی برای توسعه فعالیت های انسانی باید به گونه ای صورت گیرد که کمترین آسیب را در منطقه و محیط زیست شهری آن به دنبال داشته باشد. در مطالعه حاضر به برنامه ریزی راهبردی و شناسایی راهبردهای محیط زیستی در چشم انداز کلان توسعه مجموعه شهری تهران-البرز با هدف تحقق مدیریتی مطلوب در بهره برداری از منابع طبیعی پرداخته شد.روش شناسی: در این مطالعه به شناسایی و تدوین راهبردهای مدیریتی در برنامه ریزی توسعه شهری پایدار با استفاده از مدل SWOT-PESTLE پرداخته شد. گام های روش شناسی مطالعه حاضر عبارتند از "شناسایی و تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید"، "تهیه ماتریس ارزیابی درونی و بیرونی"، "امتیازدهی به عوامل درونی و بیرونی در قالب طیف لیکرت ۵ تایی"، "تعیین موقعیت راهبردی (SO، ST، WO، WT)"، "تدوین و اولویت بندی راهبردها با توجه به نظر متخصصان و کارشناسان و با استفاده از مدل وزن دهی "ANP. نتایج و یافته ها: مطابق نتایج، از بین عوامل درونی و بیرونی، نقاط تهدید با جمع ۵۲۵/۰- از بالاترین نمره برخوردار است. همچنین عوامل بیرونی (فرصت ها و تهدید ها) با مجموع نمره ۰۹۱/۰ دارای امتیاز بیشتری نسبت به عوامل درونی (قوت ها و ضعف ها) با مجموع نمره ۰۴۲/۰ است. همچنین نسبت راهبردها در هر یک از حوزه های راهبردی شامل ۲۹ درصد راهبرد حفظ وضع موجود (WT)، ۲۴ درصد راهبرد توسعه مشارکتی و توانمندسازی (WO)، ۲۶ درصد راهبرد ارتقاء عملکرد (ST) و در نهایت ۲۳ درصد راهبرد توسعه همه جانبه (SO) می باشد. ازاین رو، موقعیت راهبردی مجموعه شهری تهران-البرز با توجه به درصد اختصاص یافته به هر یک از راهبردها، معادل با راهبرد" WT" است. مطابق راهبردهای ارائه شده در این مطالعه، برنامه ریزی راهبردی و مدیریتی مجموعه شهری تهران-البرز تلاش دارد تا برنامه ریزان و تصمیم گیران را به دستیابی به مدیریتی یکپارچه و تدوین الگوهای توسعه ای بر اساس توان اکولوژیک و ظرفیت های زیستی منطقه و کنترل و مدیریت تهدیدات محیط زیستی به منظور حفاظت از عرصه های طبیعی و منابع زیستی برای بهره مندی نسل های حاضر و آتی کمک نماید.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی راهبردی ، راهبردها و سیاست های فضایی ، اولویت بندی راهبردها ، منطقه شهری تهران-البرز