مطالعه تغییرات کاربری اراضی دشت ارومیه با استفاده از تصاویر ماهواره ای لندست (۲۰۲۰-۱۹۸۴)

زمینه و هدف: دشت ارومیه به عنوان یکی از حساسترین اکوسیستم های غرب کشور، در دهه های اخیر تحت تاثیر فشارهای انسانی و تغییرات محیطی، دستخوش تحولات گسترده ای در کاربری اراضی شده است. این تغییرات می تواند پیامدهای جبران ناپذیری بر امنیت غذایی، معیشت جوامع محلی و سلامت محیط زیست داشته باشد. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل کمی روند تغییرات کاربری و پوشش زمین در دشت ارومیه طی یک بازه زمانی ۳۶ ساله (۲۰۲۰-۱۹۸۴) با استفاده از تصاویر ماهواره ای لندست است.روش شناسی: در این مطالعه از تصاویر ماهواره ای لندست ۵ (TM)، لندست ۷ (ETM+) و لندست ۸ (OLI) مربوط به سال های ۱۹۸۴، ۲۰۰۰ و ۲۰۲۰ استفاده شد. پس از انجام پیش پردازش های لازم، طبقه بندی نظارت شده با الگوریتم حداکثر احتمال در نرم افزار ENVI اجرا گردید. نقشه های کاربری در شش کلاس اصلی (کشاورزی و باغ، مرتع، انسان ساخت، مناطق بایر، آب و نمکزار) استخراج و صحت آن ها با استفاده از ماتریس خطا و شاخص های دقت کلی و ضریب کاپا ارزیابی شد.نتایج و یافته ها: نتایج نشان داد که در طول دوره مورد مطالعه، سطوح کشاورزی و باغ (از ۲۲ درصد به ۲۶ درصد) و انسان ساخت افزایش یافته، در حالی که پهنه های آبی (۳۳ درصد) و مراتع (۲۲ درصد) روندی کاهشی و نگران کننده داشته اند. همزمان، مساحت مناطق بایر و نمکزارها نیز افزایش یافته است. مقایسه دو مقطع زمانی نشان می دهد روند تخریب به ویژه پس از سال ۲۰۰۰ شتاب گرفته و یک چرخه معیوب تخریب شکل گرفته است که لزوم بازنگری فوری در راهبردهای مدیریتی را آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

پایش تغییرات ، سنجش از دور ، لندست ، الگوریتم حداکثر احتمال ، دشت ارومیه