مروری بر حل و فصل اختلافات تجاری بین المللی با تمرکز بر داوری الکترونیکی

مقاله حاضر به تبیین و تحلیل جایگاه داوری الکترونیکی در نظام حل وفصل اختلافات تجاری بین المللی می پردازد. تحول ساختار تجارت جهانی و گسترش قراردادهای مبتنی بر فناوری های نوین ارتباطی، کارآمدی شیوه های سنتی رسیدگی را با محدودیت هایی همچون هزینه های بالا، اطاله دادرسی و دشواری های صلاحیتی مواجه ساخته است. از این رو، تبیین سازوکارهای جایگزین، به ویژه داوری الکترونیکی، به عنوان پاسخی متناسب با اقتضائات اقتصاد دیجیتال، ضرورتی نظری و کاربردی یافته است. هدف این نوشتار، روشن سازی مفهوم، مبانی حقوقی و کارکردهای داوری الکترونیکی و بررسی نسبت آن با قواعد حاکم بر داوری سنتی در اسناد بین المللی و حقوق داخلی است. مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای به بررسی اعتبار توافق نامه داوری الکترونیکی، نحوه برگزاری رسیدگی های مجازی و چالش های شناسایی و اجرای آرای صادره می پردازد. یافته ها نشان می دهد که گرچه چارچوب های بین المللی با پذیرش مفهوم داده پیام و تفسیر موسع از شرط کتبی بودن، زمینه پذیرش داوری الکترونیکی را فراهم ساخته اند، اما خلاهای تقنینی و ابهامات اجرایی در برخی نظام های حقوقی، از جمله در حقوق ایران، مانع بهره برداری کامل از ظرفیت های آن است. در نتیجه، تقویت زیرساخت های حقوقی و فنی، شرط اساسی نهادینه سازی موثر داوری الکترونیکی در عرصه تجارت فراملی به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

Dispute Resolution ، International Commercial Disputes ، Traditional Arbitration ، Electronic Arbitration. ، حل اختلاف ، اختلافات تجاری بین المللی ، داوری سنتی ، داوری الکترونیکی.