بررسی رابطه تعاملات یادگیرنده–محتوا، یادگیرنده–یادگیرنده و یادگیرنده–معلم در محیط های یادگیری الکترونیکی

گسترش روزافزون آموزش الکترونیکی در آموزش عالی و تبدیل آن از یک ابزار مکمل به یکی از بسترهای اصلی یاددهی و یادگیری، ضرورت توجه به کیفیت فرایندهای آموزشی در این فضا را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان، تعامل به عنوان یکی از بنیادی ترین مولفه های یادگیری اثربخش، جایگاهی محوری در تبیین موفقیت یا ناکامی دوره های الکترونیکی دارد. تجربه نشان داده است که صرف دسترسی به محتوای دیجیتال، استفاده از سامانه های آموزشی و برگزاری کلاس های مجازی، لزوما به یادگیری عمیق و پایدار منجر نمی شود، بلکه کیفیت تعاملاتی که در بطن این محیط ها شکل می گیرد، عامل اصلی در غنای تجربه آموزشی، افزایش انگیزش، تداوم مشارکت و ارتقای عملکرد تحصیلی دانشجویان است. تعامل یادگیرنده با محتوا زمانی اثربخش خواهد بود که محتوا از حالت ایستا و انتقالی خارج شده و با طراحی هدفمند، چندرسانه ای، مسئله محور و واکنش پذیر، زمینه درگیری شناختی، تفکر، تحلیل و خودارزیابی را برای دانشجو فراهم سازد. تعامل یادگیرنده با یادگیرنده نیز بعد اجتماعی یادگیری را فعال می کند و از طریق گفت وگو، یادگیری مشارکتی، تبادل تجربه، ارزیابی همتا و ساخت دانش مشترک، احساس تعلق و حضور در محیط آموزشی را تقویت می نماید. در کنار این دو، تعامل یادگیرنده با مدرس نقش هدایت گر، تنظیم گر و حمایتی دارد و از طریق بازخورد به موقع، روشن سازی انتظارات، رفع ابهام، جهت دهی به فعالیت ها و پشتیبانی علمی و عاطفی، به انسجام فرایند یادگیری کمک می کند. بر این اساس، کیفیت یادگیری الکترونیکی زمانی افزایش می یابد که این سه نوع تعامل در توازن و پیوند با یکدیگر طراحی و مدیریت شوند.

کلیدواژه ها:

تعاملات ، یادگیرنده–محتوا ، یادگیرنده–یادگیرنده ، یادگیرنده–معلم ، محیط یادگیری الکترونیکی