نقش بازی های نقشی (Role-playing) در تقویت مهارت های حل مسئله و تفکر انتقادی در کودکان

تربیت کودکان در عصر حاضر، فراتر از انتقال صرف دانش، نیازمند پرورش مهارت های شناختی و فراشناختی نظیر حل مسئله و تفکر انتقادی است. بازی های نقشی (Role-playing) به عنوان یکی از راهبردهای فعال و جذاب آموزشی، پتانسیل بالایی در شبیه سازی موقعیت های واقعی و تمرین واکنش های سازگارانه دارند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش بازی های نقشی در تقویت مهارت های حل مسئله و تفکر انتقادی در دانش آموزان مقطع ابتدایی شهرستان سقز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ است. این مطالعه با رویکرد نیمه آزمایشی و با استفاده از طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شده است. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه های سوم و چهارم ابتدایی سقز بود که به صورت خوشه ای انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه آموزشی، بازی های نقشی طراحی شده بر اساس محتوای کتاب های درسی را تجربه کردند، در حالی که گروه کنترل روش تدریس معمول را دنبال نمود. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه های استاندارد حل مسئله و تفکر انتقادی بود. یافته ها نشان داد که بین میانگین نمرات پس آزمون گروه آزمایش با گروه کنترل تفاوت معناداری وجود دارد (۰/۰۵>P). نتایج حاکی از آن است که بازی های نقشی با ایجاد فضایی ایمن برای ابراز وجود، تصمیم گیری در لحظه، درک دیدگاه دیگران و تحلیل پیامدهای رفتار، به طور مستقیم بر بهبود توانایی شناسایی مسئله، تولید راه حل های خلاقانه و ارزیابی منطقی گزینه ها تاثیر می گذارد. همچنین، بومی سازی سناریوهای بازی با فرهنگ منطقه سقز، انگیزه و مشارکت دانش آموزان را افزایش داد. این پژوهش نتیجه می گیرد که ادغام بازی های نقشی در برنامه درسی رسمی و فعالیت های فوق برنامه، راهکاری کارآمد برای توسعه مهارت های نرم و شناختی دانش آموزان است و پیشنهاد می شود معلمان ابتدایی با کسب آموزش های لازم، این روش را در تدریس روزمره خود به کار گیرند تا نسل آینده ای با اندیشه ای نقاد و توانمند در مواجهه با چالش های زندگی پرورش یابد.

کلیدواژه ها:

بازی های نقشی ، حل مسئله ، تفکر انتقادی ، آموزش ابتدایی ، سقز.