بررسی آموزش هوش هیجانی بر کاهش اضطراب امتحان و افزایش مهارت های اجتماعی در دانش آموزان پایه اول ابتدایی

ورود به دبستان، یکی از حساس ترین و تاثیرگذارترین مراحل زندگی هر کودک است. در این دوره، دانش آموزان نه تنها با محیطی جدید، قوانین تازه و انتظارات متفاوت روبه رو می شوند، بلکه باید مهارت هایی را بیاموزند که زمینه ساز رشد تحصیلی، اجتماعی و هیجانی آن ها در سال های آینده است. پایه اول ابتدایی در واقع نقطه آغاز مسیر رسمی آموزش و تربیت است و نقش کلیدی در شکل گیری نگرش دانش آموزان نسبت به یادگیری، مدرسه و خود آن ها ایفا می کند. در چنین شرایطی، سلامت هیجانی و اجتماعی دانش آموزان اهمیت دوچندان می یابد، چرا که تجربه اضطراب، ترس از شکست یا ناتوانی در برقراری ارتباط موثر با همسالان و معلمان، می تواند مانع رشد همه جانبه آنان شود.یکی از پدیده های شایع در میان دانش آموزان ابتدایی، به ویژه در سال های نخست تحصیل، اضطراب امتحان است. اضطراب امتحان نوعی واکنش هیجانی است که با احساس نگرانی، تنش، ترس از ارزیابی منفی و کاهش تمرکز همراه است و در بسیاری از کودکان، منجر به افت عملکرد تحصیلی، دل درد یا سردردهای روان تنی، بی قراری، و اجتناب از مدرسه می شود. مطالعات متعدد نشان داده اند که اضطراب امتحان در سنین پایین، در صورت عدم مداخله مناسب، می تواند در سال های بعد به اضطراب اجتماعی، کمبود اعتماد به نفس، و ضعف در مهارت های ارتباطی منجر شود. بنابراین، توجه به جنبه هیجانی و روان شناختی فرایند یادگیری، به همان اندازه آموزش دروس پایه مانند خواندن، نوشتن و ریاضیات اهمیت دارد.از سوی دیگر، یکی از نیازهای اساسی کودکان در آغاز دوران مدرسه، یادگیری مهارت های اجتماعی است. این مهارت ها شامل توانایی برقراری ارتباط موثر، همکاری، همدلی، کنترل خشم، درک احساسات دیگران، و حل مسئله به شیوه ای سازنده می باشد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی آموزش هوش هیجانی بر کاهش اضطراب امتحان و افزایش مهارت های اجتماعی در دانش آموزان پایه اول ابتدایی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که برنامه های آموزش هوش هیجانی در مدارس ابتدایی منجر به کاهش اضطراب، افزایش اعتماد به نفس، بهبود تعاملات اجتماعی و تقویت مهارت های ارتباطی شده اند. کودکان با یادگیری نحوه شناسایی احساسات خود، درک هیجانات دیگران و مدیریت واکنش های هیجانی، قادر می شوند در موقعیت های استرس زا مانند امتحانات، آرامش خود را حفظ کرده و تمرکز بیشتری بر تکالیف داشته باشند. افزون بر آن، آموزش هوش هیجانی زمینه ساز پرورش مهارت های اجتماعی است؛ چرا که دربرگیرنده تمرین هایی برای همدلی، همکاری، کنترل خشم، و احترام به دیگران می باشد.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، اضطراب ، مهارت اجتماعی ، دانش آموزان ، آموزش