بررسی ارتباط میان سبک زندگی کم تحرک دانش آموزان و کارکردهای شناختی مرتبط با یادگیری

گسترش استفاده از تلفن های هوشمند، بازی های رایانه ای، شبکه های اجتماعی و آموزش های مبتنی بر صفحه نمایش، در کنار کاهش فضاهای ایمن بازی و فعالیت های بدنی، به شکل گیری الگویی از زندگی انجامیده است که در ادبیات علمی از آن با عنوان «سبک زندگی کم تحرک» یاد می شود. این پدیده که در گزارش های سازمان هایی چون World Health Organization نیز به عنوان یکی از چالش های مهم سلامت عمومی قرن بیست ویکم مطرح شده، نه تنها پیامدهای جسمانی همچون چاقی، اختلالات متابولیک و مشکلات اسکلتی–عضلانی دارد، بلکه به طور فزاینده ای به عنوان عاملی اثرگذار بر کارکردهای شناختی و فرآیندهای یادگیری دانش آموزان مورد توجه پژوهشگران حوزه تعلیم وتربیت و علوم اعصاب قرار گرفته است. دوره کودکی و نوجوانی از منظر رشد عصبی–شناختی، مرحله ای حساس و تعیین کننده محسوب می شود. در این دوره، مغز از انعطاف پذیری عصبی بالایی برخوردار است و ساختارها و شبکه های عصبی مرتبط با توجه، حافظه، کارکردهای اجرایی، پردازش اطلاعات و تنظیم هیجان در حال شکل گیری و تثبیت هستند. هر عاملی که بتواند بر کیفیت تغذیه، خواب، تحرک بدنی و تعاملات اجتماعی اثر بگذارد، به طور غیرمستقیم یا مستقیم بر این فرایندهای رشد تاثیر خواهد گذاشت. در این میان، فعالیت بدنی منظم به عنوان یکی از مولفه های کلیدی سبک زندگی سالم، نقشی اساسی در افزایش جریان خون مغزی، ترشح فاکتورهای رشد عصبی و بهبود یکپارچگی شبکه های شناختی ایفا می کند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی ارتباط میان سبک زندگی کم تحرک دانش آموزان و کارکردهای شناختی مرتبط با یادگیری پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که سبک زندگی کم تحرک دانش آموزان با کاهش فعالیت بدنی، اثرات منفی گسترده ای بر حافظه، پردازش اطلاعات، تمرکز، انگیزش و خودتنظیمی یادگیری دارد و ادغام برنامه های فعال و تحرکی در مدرسه و خانه، زمینه رشد شناختی، ارتقای یادگیری و سلامت جسمی–روانی دانش آموزان را به طور هم افزا فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

سبک زندگی ، کم تحرک ، دانش آموزان ، کارکرد شناختی ، دانش آموزان