تجربه زیسته مدیران مدارس از مدیریت بحران های ناشی از درگیری و خشونت دانش آموزان

در این پژوهش با هدف فهم عمیق تجربه زیسته مدیران مدارس ابتدایی پیرانشهر از مدیریت بحران های ناشی از درگیری و خشونت دانش آموزان، از روش پدیدارشناسی توصیفی بهره گرفته شد. با توجه به افزایش تنش ها و رخدادهای خشونت آمیز در محیط های آموزشی، نقش مدیران در شناسایی، کنترل و مدیریت این وضعیت ها بیش از پیش اهمیت یافته است. برای این منظور، ۱۲ نفر از مدیران مدارس ابتدایی با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری شد. تحلیل داده ها با الگوی کلایزی انجام گرفت و از آن پنج مضمون سازنده و چندین مضمون پایه استخراج شد که نشان دهنده ابعاد متفاوت تجربه مدیران در مواجهه با موقعیت های بحرانی بود. یافته ها نشان داد که مدیران در مواجهه با خشونت دانش آموزی با چالش هایی همچون کمبود مهارت های تخصصی مدیریت بحران، فشارهای عاطفی، نبود حمایت ساختاری و ضعف در نظام ارتباطی مدرسه روبه رو هستند. در مقابل، آنان از مجموعه ای از راهبردهای مقابله ای بهره می گیرند که شامل میانجی گری تربیتی، استفاده از گفت وگوهای ترمیمی، تقویت ارتباط با خانواده ها، بهره گیری از مشاوران، و ایجاد قواعد رفتاری شفاف در مدرسه است. همچنین تجربه مدیران حکایت از آن دارد که مدیریت موثر بحران بیش از هر چیز متکی بر توان تنظیم هیجانی، تصمیم گیری سریع، شناخت دقیق زمینه های بروز خشونت و تقویت سرمایه اجتماعی در مدرسه است. تحلیل نتایج نشان می دهد که بحران های ناشی از درگیری دانش آموزان اغلب ریشه در عوامل خانوادگی، مشکلات روانی اجتماعی و تعاملات ناسالم همسالان دارند و مدیران برای مداخله موثر نیازمند آموزش تخصصی، حمایت نهادی و برنامه های پیشگیرانه هستند. این پژوهش بر ضرورت توجه به توسعه حرفه ای مدیران، تقویت ساختارهای حمایتی، و طراحی برنامه های جامع پیشگیری از خشونت تاکید می کند. بر پایه یافته ها، پیشنهاد می شود دوره های آموزشی متمرکز بر مهارت های تنظیم هیجان، میانجی گری و مدیریت تعارض برای مدیران برگزار شود و سیاست های مدرسه محور برای کاهش خشونت در مدارس تدوین گردد. این مطالعه با ارائه تصویری جامع از تجربه زیسته مدیران می تواند مبنایی برای برنامه ریزی های ارتقای امنیت و سلامت روانی دانش آموزان در مدارس ابتدایی باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت بحران ، خشونت دانش آموزی ، تجربه زیسته ، مدیران مدارس ابتدایی