مرور نظام مند سیاست های اعتباری بانک مرکزی

سیاست های اعتباری بانک مرکزی از مهم ترین ابزارهای کنترل نقدینگی، هدایت اعتبارات و ایجاد ثبات اقتصاد کلان در هر کشوری محسوب می شود. این مقاله با رویکرد فراتحلیلی به بررسی مبانی نظری، ابزارها، اهداف و کارکردهای سیاست اعتباری بانک مرکزی با تاکید بر تجربه ایران می پردازد. یافته ها نشان می دهد که ابزارهای سیاست اعتباری به دو دسته مستقیم (سقف اعتباری، نرخ سود دستوری، اعتبارات هدایت شده) و غیرمستقیم (نرخ بهره سیاستی، عملیات بازار باز، نسبت ذخیره قانونی) تقسیم می شوند. در ایران به دلیل غلبه ابزارهای مستقیم، سلطه مالی دولت و سرکوب مالی، کانال نرخ بهره کارایی چندانی ندارد و عمده انتقال سیاست پولی از طریق کانال اعتباری و تغییرات نسبت ذخیره قانونی صورت می پذیرد. همچنین بررسی بحران کمبود نقدینگی نشان می دهد که رقابت شدید بانک ها در بازار سپرده نه تنها وضعیت نقدینگی را بهبود نمی بخشد، بلکه نرخ سود سپرده را افزایش داده و ورشکستگی را به بانک های نقد سرایت می دهد. بانک مرکزی برای تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی، سه هدف میانی ثبات قیمتی، ثبات نظام مالی و کاهش نوسانات ارزی را تدوین کرده و اقداماتی نظیر کاهش سلطه مالی، رفع سرکوب مالی و اصلاح مقررات ارزی را در دستور کار قرار داده است.

کلیدواژه ها:

سیاست اعتباری ، بانک مرکزی ، کانال اعتباری ، سرکوب مالی ، اقتصاد مقاومتی