طراحی الگوی مفهومی بسته ی آموزشی «مغزمحور» جهت تقویت مهارت های اجتماعی دانش آموزان پایه سوم ابتدایی: رویکردی بر پایه علوم اعصاب تربیتی (Neuro-Education

این پژوهش با هدف طراحی الگوی مفهومی بسته ی آموزشی «مغزمحور» جهت ارتقای مهارت های اجتماعی دانش آموزان پایه سوم ابتدایی، با بهره گیری از رویکرد نوپدید علوم اعصاب تربیتی (Neuro-Education) انجام شده است (Tokuhama-Espinosa, ۲۰۲۱). با توجه به اینکه دوران ابتدایی، به ویژه پایه سوم، دورانی طلایی برای رشد عملکردهای اجرایی مغز و تثبیت تعاملات اجتماعی است، خلا موجود در شیوه های آموزشی سنتی برای بهره گیری از یافته های عصب شناختی در تقویت این مهارت ها کاملا مشهود است (Diamond, ۲۰۱۳). در این مطالعه، با استفاده از روش شناسی کیفی و تحلیل محتوای اسنادی و نظری، ابتدا اصول عصب شناختی مرتبط با رشد مهارت های اجتماعی شامل همدلی، مدیریت هیجانی، همکاری و حل مسئله بررسی گردید (Immordino-Yang et al., ۲۰۱۹). سپس با تلفیق این یافته ها با نظریه های تربیتی رایج، الگوی مفهومی بسته ی آموزشی طراحی شد که در آن فعالیت های یادگیری بر اساس کارکردهای قشر پیش پیشانی مغز، سیستم پاداش و نورون های آینه ای تدوین شده اند (Goleman, ۲۰۱۷). یافته های این پژوهش نشان می دهد که یک بسته ی آموزشی مغزمحور باید شامل سه مولفه ی کلیدی «محیط یادگیری غنی از محرک های هیجانی»، «تکرار سیستماتیک جهت تثبیت الگوهای عصبی-رفتاری» و «بازخورد فوری برای تنظیم عملکردهای اجرایی» باشد (Jensen, ۲۰۲۰). طراحی این الگو نه تنها می تواند به ارتقای مهارت های اجتماعی دانش آموزان کمک کند، بلکه بستری برای پیوند میان یافته های علوم اعصاب و برنامه ریزی درسی فراهم می آورد (Sousa, ۲۰۲۲). نتایج حاکی از آن است که اجرای این الگو می تواند با فعال سازی مسیرهای عصبی مرتبط با تعاملات بین فردی، کیفیت روابط دانش آموزان در محیط مدرسه را به شکل معناداری بهبود بخشد (Goswami, ۲۰۱۹). این مقاله در نهایت ضمن ارائه چارچوب پیشنهادی، ضرورت تغییر پارادایم از آموزش های صرفا رفتاری به آموزش های مبتنی بر سازوکارهای مغزی در نظام تعلیم و تربیت ابتدایی را مورد تاکید قرار می دهد (Hardiman, ۲۰۲۱).

کلیدواژه ها:

علوم اعصاب تربیتی (Neuro-Education) ، آموزش مغزمحور ، مهارت های اجتماعی ، دانش آموزان ابتدایی ، عملکردهای اجرایی ، بسته ی آموزشی