ماهیت و قاعده های نظم عمومی حاکمیتی در تفاسیر اجتماعی قرآن

نظم عمومی و حاکمیت از مفاهیم بنیادین هر نظام اجتماعی است که قرآن کریم به عنوان متن مقدس اسلام، دیدگاه جامعی درباره آن ارائه می دهد. این پژوهش با هدف کشف و تحلیل مبانی، اصول و ویژگی های نظم عمومی حاکمیتی از منظر تفاسیر اجتماعی قرآن، به روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد اسنادی کتابخانه ای انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل آیات قرآن کریم و تفاسیر اجتماعی برجسته همچون المیزان، تفسیر نمونه و تفسیر نور است. یافته های پژوهش نشان می دهد که نظام حاکمیت قرآنی بر چهار اصل بنیادین استوار است: توحید حاکمیتی، عدالت اجتماعی، شورا و مشارکت، و مسئولیت پذیری. در این نظام، حاکمیت مطلق متعلق به خداوند بوده و حکومت بشری امانتی الهی است که باید در چارچوب احکام و مقاصد الهی اعمال شود. نظم عمومی در این دیدگاه، مسئولیتی جمعی است که هم حاکمان و هم مردم باید در حفظ و استمرار آن مشارکت فعال داشته باشند. پژوهش حاضر با تاکید بر نقش امر به معروف و نهی از منکر، عدالت اقتصادی-اجتماعی، و حفظ حقوق شهروندی، چارچوبی نظری برای درک جامع نگر نظم عمومی قرآنی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

نظم عمومی ، حاکمیت اسلامی ، تفسیر اجتماعی قرآن ، عدالت ، شورا ، مسئولیت پذیری