نقش آموزش اخلاق حرفه ای در استفاده مسئولانه از فناوری های هوشمند در مدارس

فناوری های هوشمند، به ویژه هوش مصنوعی و سامانه های یادگیری دیجیتال، در سال های اخیر نقش مهمی در تحول فرآیندهای آموزشی مدارس ایفا کرده اند. با گسترش استفاده از این فناوری ها، ضرورت توجه به اصول اخلاق حرفه ای و استفاده مسئولانه از فناوری بیش از پیش آشکار شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش اخلاق حرفه ای در استفاده مسئولانه از فناوری های هوشمند در مدارس انجام شده است. این مطالعه از نوع مقاله مروری بوده و بر اساس مرور منابع داخلی و خارجی معتبر، شامل مقالات علمی، پژوهش های کاربردی و اسناد بین المللی، داده ها جمع آوری و تحلیل شده اند.روش پژوهش شامل شناسایی کلیدواژه های مرتبط، جست وجوی منابع در پایگاه های داخلی و بین المللی، غربالگری بر اساس ارتباط و اعتبار علمی، و تحلیل محتوای کیفی یافته ها بوده است. کلیدواژه های اصلی شامل اخلاق حرفه ای، فناوری های هوشمند، هوش مصنوعی در آموزش، حکمرانی فناوری، آموزش مسئولانه و مدارس هوشمند بودند. منابع نهایی انتخاب شده شامل مقالات داخلی از بیانی و همکاران (۱۴۰۳)، عالیخانی و همکاران (۱۴۰۰)، بلبلی قادیکلایی و پارسانیا (۱۴۰۲)، پورکریمی و علی اکبری (۱۴۰۴)، و منابع بین المللی شامل یونسکو (۲۰۲۲)، Southgate (۲۰۲۰) و Barus و همکاران (۲۰۲۵) بوده اند.یافته های مرور ادبیات نشان داد که اخلاق حرفه ای، حکمرانی فناوری و برنامه درسی منسجم، سه عامل کلیدی در استفاده مسئولانه از فناوری های هوشمند هستند. مولفه های اصلی اخلاق حرفه ای شامل مسئولیت پذیری، شفافیت، پاسخ گویی، رعایت عدالت و حفظ حریم خصوصی است. آموزش اخلاق حرفه ای می تواند توانمندی دانش آموزان و معلمان در تصمیم گیری مسئولانه، رعایت حقوق دیگران و استفاده اخلاقی از فناوری را افزایش دهد. همچنین چارچوب های حکمرانی مناسب و برنامه های درسی هدفمند، زمینه بهره گیری موثر و انسانی از فناوری های هوشمند را فراهم می کنند.بر اساس یافته ها، توصیه می شود که مدارس برنامه های درسی اخلاق حرفه ای را در ترکیب با آموزش مهارت های فناوری، سواد دیجیتال و چارچوب های حکمرانی فناوری پیاده سازی کنند تا رفتار مسئولانه دانش آموزان و معلمان تضمین شود. این مطالعه نشان می دهد که ترکیب آموزش اخلاق حرفه ای، برنامه درسی و حکمرانی فناوری می تواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت آموزش، توسعه عدالت آموزشی، تقویت اعتماد و افزایش بهره وری در استفاده از فناوری های هوشمند ایفا کند. یافته های این پژوهش می تواند راهنمایی عملی برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس، معلمان و پژوهشگران حوزه آموزش و فناوری باشد.

کلیدواژه ها:

اخلاق حرفه ای ، فناوری های هوشمند ، هوش مصنوعی ، استفاده مسئولانه ، مدارس ، برنامه درسی.