بررسی نقش خانواده و مدرسه در گوشه گیری دانش آموزان و تاثیرات آن بر یادگیری

در سال های اخیر، یکی از چالش های مهم نظام های آموزشی در سراسر جهان افزایش میزان گوشه گیری، کناره جویی اجتماعی و کاهش تعاملات بین فردی در میان دانش آموزان بوده است؛ پدیده ای که نه تنها ابعاد روان شناختی و عاطفی دارد، بلکه اثرات مستقیم و عمیقی بر فرآیند یادگیری، مشارکت تحصیلی و رشد شخصیتی دانش آموزان برجای می گذارد. دوران کودکی و سال های ابتدایی تحصیل، دوره ای حساس در شکل گیری هویت، مهارت های اجتماعی، اعتماد به نفس و احساس امنیت روانی است و هرگونه اختلال در ارتباطات اجتماعی، می تواند این مسیر را با چالش های جدی روبه رو کند. در این میان، خانواده و مدرسه به عنوان دو نهاد اصلی و تاثیرگذار تربیتی نقش اساسی در ایجاد، تشدید یا کاهش گوشه گیری دانش آموزان ایفا می کنند؛ زیرا کیفیت روابط خانوادگی، سبک های فرزندپروری، شیوه های ارتباطی والدین و همچنین فضای مدرسه، سبک مدیریت کلاس، رفتار معلمان و فرهنگ حاکم بر محیط آموزشی می تواند بر تعامل پذیری یا انزوای فرد اثر مستقیم داشته باشد.گوشه گیری معمولا به صورت کاهش ارتباط کلامی، اجتناب از حضور در فعالیت های گروهی، اضطراب اجتماعی، احساس ترس یا بی ارزشی در موقعیت های تعاملی و ناتوانی در برقراری روابط سالم با همسالان آشکار می شود. دانش آموزانی که دچار این وضعیت هستند، اغلب از اعتماد به نفس پایین، نگرانی از قضاوت دیگران، یا تجربه تعارضات عاطفی در محیط خانواده رنج می برند. هنگامی که در خانه، حمایت عاطفی کافی، ارتباط موثر، احترام به احساسات کودک، و فرصت ابراز وجود فراهم نباشد، احتمال شکل گیری احساس ناامنی روانی و انزوا بیشتر می شود. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش خانواده و مدرسه در گوشه گیری دانش آموزان و تاثیرات آن بر یادگیری پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که خانواده و مدرسه با ایجاد فضای امن، حمایت عاطفی، تعامل مثبت و فرصت های مشارکت اجتماعی، نقش تعیین کننده ای در پیشگیری و کاهش گوشه گیری دانش آموزان دارند و این حمایت ها مستقیما بر ارتقای یادگیری، اعتمادبه نفس و رشد تحصیلی و اجتماعی آنان تاثیر می گذارند.

کلیدواژه ها:

گوشه گیری ، دانش آموزان ، یادگیری ، خانواده ، مدرسه