مطالعه تطبیقی نمادهای بصری شیر مادر به مثابه واسطه آفرینش در سنت هنری مسیحیت و اسلام

در تاریخ هنر، نمادهای تصویری فراتر از معانی صریح خود، حامل لایه هایی از مفاهیم کنایی، اسطوره ای و عرفانی بوده اند که نگرش فراطبیعی و قدسی به هستی و آفرینش را بازتاب می دهند. در این میان، «شیر مادر» یکی از نمادهای زنانه است که در سنت های دینی مختلف، علاوه بر نقش زیستی، واجد دلالت هایی عمیق از حیات، معرفت و فیض الهی بوده است. این نماد با مفاهیمی چون آفرینش، نجات، رحمت، و پیوند با الهه مادر یا بدن قدسی زن در نظام های اعتقادی گره خورده است.پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی   تحلیلی و بر پایه منابع متنی و تصویری، به مطالعه تطبیقی این نماد در هنر مسیحی و اسلامی می پردازد. و بر آن است تا روند تداوم و تحول معنایی آن را از بستر اسطوره های کهن به نظام ادیان توحیدی و از کارکردی بدنی به جایگاهی قدسی و معنوی مورد بررسی قرار دهد. پرسش اصلی پژوهش این است که شیر مادر در این دو سنت هنری چگونه بازنمایی شده و چه دلالت های معنایی مشترک یا متمایزی را به تصویر می کشد.یافته ها نشان می دهد که در هنر مسیحی، این نماد عمدتا از طریق تصویر مدونای شیرده، مفاهیمی چون کلیسای مادر، نجات و فیض را منتقل می کند؛ درحالی که در هنر اسلامی، از طریق استعاره های عرفانی و نمادپردازی بصری، شیر مادر به مثابه رزق فطری، علم لدنی و فیض الهی تجلی می یابد. در هر دو سنت هنری، شیر مادر جایگاهی واسطه گونه برای انتقال حیات جسمانی و معنوی دارد و بدن زن را به بستر ارتباط انسان با ملکوت بدل می سازد.

کلیدواژه ها:

کلید­واژه­ها: شیر مادر ، مادر ، هنر مسیحی ، هنر اسلامی ، فیض الهی ، معرفت عرفانی ، واسطه آفرینش