اعتبار وصیت بر اوتانازی در نظام حقوقی ایران: تحلیلی فقهی حقوقی و تطبیقی

این پژوهش با هدف تحلیل اعتبار وصیت بر اوتانازی در نظام حقوقی ایران و با رویکردی تطبیقی به بررسی مبانی فقهی و حقوقی این موضوع می پردازد. پیشرفت های پزشکی چالش های پیچیده ای در پایان حیات ایجاد کرده و درحالی که نظام های حقوقی غربی با ابزارهایی چون دستورالعمل پیشرفته پزشکی به خودمختاری بیمار پاسخ داده اند، در حقوق ایران که مبتنی بر قداست حیات است این مسئله با خلا قانونی و ابهام جدی روبه روست. پژوهش حاضر با روش توصیفی  تحلیلی، ضمن مقایسه رویکرد ایران با پنج کشور منتخب (هلند، بلژیک، کانادا، سوئیس، امریکا)، نشان می دهد که وصیت بر اوتانازی فعال به دلیل تعارض آشکار با قواعد آمره کیفری (قتل عمد)، نظم عمومی، و مبانی فقهی (حق الله بودن حیات) مطلقا باطل و فاقد اثر حقوقی است. با این حال، وصیت بر اوتانازی غیر فعال (ترک درمان های بی فایده)، با استناد به قواعدی چون تسلط و حق بر تمامیت جسمانی، از مبنای حقوقی قابل دفاعی برخوردار است. در مقابل، نظام های حقوقی مورد مطالعه، با درجات متفاوتی از پذیرش، رویکردی مبتنی بر خودمختاری فردی را اتخاذ کرده اند. در نهایت، برای رفع ابهام موجود و حمایت از کادر درمان، پیشنهاد می شود با تدوین قانون دستورالعمل پیشرفته پزشکی، ضمن تفکیک قاطع میان این دو نوع اوتانازی، چارچوب قانونی شفافی برای اعتباربخشی به اراده بیمار در ترک درمان ایجاد کرد.

کلیدواژه ها:

اوتانازی ، حقوق ایران ، قداست حیات ، مطالعه تطبیقی ، وصیت نامه زیستی